Artyści od wieków podejmują próby budowania pomostów między słowem a dźwiękiem: kompozytorzy sięgają po tekst, by nadać muzyce dodatkowy sens i narrację, a pisarze starają się uchwycić w słowach rytm, brzmienie i emocje związane z doświadczeniem słuchowym. W 332. numerze MEAKULTURA.pl przyglądamy się związkom muzyki i literatury z różnych perspektyw.
W wywiadze numeru dr hab. Agnieszka Muszyńska-Andrejczyk, prof. UMFC, italianistka i badaczka librett operowych, odpowiada na pytania Adrianny Michalskiej. Z ciekawej rozmowy możemy dowiedzieć się m.in. o tajnikach pracy ze specyficznym gatunkiem literackim, jakim są właśnie libretta, pozostającym niejako „w służbie” muzyki. Rozmówczyni wyjaśnia także – na przykładzie m.in. życiorysu i twórczości Giacoma Pucciniego – jak niejednokrotnie układała się współpraca librecistów z kompozytorami i dlaczego tak wiele oper powstało właśnie w języku włoskim.
W dziale PUBLIKACJE Arkadiusz Frania przygląda się dorobkowi Jerzego Stachury, bratanka Edwarda „Steda” Stachury – obecności piosenki w jego wierszach, albumom muzycznym, a także śladom relacji „Juniora” ze stryjem, widocznym w twórczości gdyńskiego barda i poety. Z kolei Tomasz Drozdowski w artykule Reminiscencje legendy o Lorelei w muzyce popularnej zgłębia obecność legendarnej zranionej kochanki i syreny we współczesnych utworach – sięga zarówno do narracji śpiewanych tekstów, jak i do warstwy wizualnej teledysków. Na obecność literatury w muzyce zwraca również uwagę Joanna Szymańska, która poddaje wnikliwej analizie symfonię chóralną Dzwony op. 35 Sergieja Rachmaninowa, inspirowaną poematem Edgara Allana Poego o tym samym tytule.
W felietonie Czy muzykę można usłyszeć w literaturze? Adrianna Michalska pochyla się nad zagadnieniem muzyczności literatury. Autorka przedstawia zarys polskich badań literaturoznawczych w XX i XXI wieku – od pochopnego i nazbyt entuzjastycznego doszukiwania się przejawów muzyki w tekstach słownych, przez negację korespondencji tych dwóch rodzajów sztuki, po asekuracyjnie formułowane przez badaczy typologie.
Dendrologia i muzyka ex aequo na pierwszym miejscu, a na kolejnym… książki! Paulina Podżus w EDUKATORNI odkrywa kolejną wielką pasję Krzysztofa Pendereckiego – jego zamiłowanie do literatury. W artykule Gdy słowo dźwiękiem się stało. Literatura w muzyce Krzysztofa Pendereckiego przeprowadza czytelnika przez twórczość kompozytora, na którą znaczący wpływ wywarły jego ukochane teksty, takie jak m.in. Biblia, literatura niemieckojęzyczna czy rosyjska i polska poezja.
Aleksandra Koczurko-Porzycka recenzuje wznowienie opery Ślub Zygmunta Krauzego, na podstawie dramatu Witolda Gombrowicza. Stawia sobie i czytelnikowi pytanie o to, czy pisarz – sam dość niechętnie bywający na koncertach – byłby zadowolony z tego, w jaki sposób jego dramat został umuzyczniony i przedstawiony na deskach poznańskiego teatru operowego.
Na koniec playlista numeru stworzona w ramach kampanii społecznej Save the Music Fundacji MEAKULTURA.
Lista tekstów:
- Adrianna Michalska – „Ocenianie libretta bez warstwy muzycznej jest nie fair”. Wywiad z dr hab. Agnieszką Muszyńską-Andrejczyk, prof. UMFC TUTAJ
- Tomasz Drozdowski – Reminiscencje legendy o Lorelei w muzyce popularnej (cz. I) TUTAJ
- Tomasz Drozdowski – Reminiscencje legendy o Lorelei w muzyce popularnej (cz. II) TUTAJ
- Arkadiusz Frania – Piosenka w wierszach Jerzego Stachury TUTAJ
- Joanna Szymańska – „Dzwony” Rachmaninowa jako metafora ludzkiego życia (cz. I) WKRÓTCE
- Joanna Szymańska – „Dzwony” Rachmaninowa jako metafora ludzkiego życia (cz. II) WKRÓTCE
- Adrianna Michalska – Czy muzykę można usłyszeć w literaturze? TUTAJ
- Paulina Podżus – Gdy słowo dźwiękiem się stało. Literatura w muzyce Krzysztofa Pendereckiego TUTAJ
- Aleksandra Koczurko-Porzycka – Poznański „Ślub” TUTAJ
- Save the Music – Playlista numeru TUTAJ
