Dwupłytowy album, który mam przyjemność Państwu przybliżyć, jest dowodem na to, jak znaczącym i wielowymiarowym wydarzeniem kulturalnym i kulturotwórczym w świecie gitary klasycznej jest Międzynarodowy Festiwal „Śląska Jesień Gitarowa” w Tychach. Od początku swojego istnienia stał się najważniejszym wydarzeniem na gitarowej mapie Polski i jednym z najważniejszych tego typu wydarzeń na świecie. Konsekwentnie buduje uznanie i pozycję gitary klasycznej w środowisku odbiorców sztuki muzycznej.
Wybór festiwalowych wykonań zapisanych na płycie XIX edycji Śląskiej Jesieni Gitarowej ukazuje gitarę w różnorodnych kontekstach. Od muzyki dawnej, przez sztandarowy solowy repertuar pisany na ten instrument, po współczesne ujęcia kameralne oraz formy koncertujące.
Ten muzyczny kalejdoskop otwierają trzy oryginalne kompozycje mistrza siedmiostrunowej gitary brazylijskiej Yamadu Costy, którego gorące przyjęcie na poprzedniej edycji festiwalu zaowocowało ponownym występem w sali koncertowej tyskiej Mediateki. Tym razem oprócz swojego solowego repertuaru, którego przykładem jest otwierające CD nr 1 Santuário, artysta zaprezentował się w duecie z Alessandro Penezzim, z ktorym wspólnie nagrali płytę pt. Quebranto. Z niej wlaśnie pochodzą dwia kolejne utwory – Capitão do Mato i Chico Balanceado, oczywiście tu w wersji koncertowej.
Po dawce żywiołowych, brazylijskich rytmów i błyskotliwej wirtuozerii wyciszający kontrast przynosi efemeryczne, zagrane z prawie metafizyczną subtelnością Preludium z V Sonaty lutniowej G-dur Sylviusa Leopolda Weissa, wybrane z występu znakomitej hiszpańskiej gitarzystki Anabel Montssinos, po którym nastrój stopniowo „zagęszcza się”, przechodząc przez późnoromantyczne Andante religioso i Allegro solemne (II i III część cyklu La Catedral Agustína Barriosa Mangoré), żeby doprowadzić do kolejnej erupcji wirtuozerii i bezpretensjonalnej muzycznej radości w brawurowej interpretacji Milonga de Don Taco genialnego argentyńskiego gitarzysty i kompozytora Cacho Tirao.
Z recitalu Cassie Martin, zwyciężczyni Konkursu Gitarowego im. Jana Edmunda Jurkowskiego w 2022 roku, wybrano nagranie Sonaty nr 23 Domenico Scarlattiego oraz Junto al Generalife Joaquína Rodrigo. Urzekająca muzykalność tej młodej artystki oraz jej nieskazitelny warsztat gitarowy potwierdziły słuszność werdyktu konkursowego jury.
Wybór solowych prezentacji gości ostatniej ŚJG zamyka Allegro ritmico z Sonaty nr 1 Dušana Bogdanovicia wykonane z wigorem i ekspresją oddającą ducha muzyki XX wieku przez włoskiego gitarzystę Marco Piperno.
Z koncertu znakomitego międzynarodowego kwartetu gitarowego Guitar4mation (w składzie: Campbell Diamond, Michał Nagy, Petr Saidl, Martin Schwarz) na płycie znalazły się dwie magicznie brzmiące transkrypcje fortepianowego cyklu Po zarośniętej ścieżce Leoša Janáčka z początku XX wieku oraz rytmiczny, nasycony współczesnymi środkami czerpiącymi z jazzu i tzw. muzyki świata utwór Syrah niemieckiego gitarzysty i kompozytora Thomasa Fellowa.
Drugie CD albumu zaczyna się Koncertem epizodycznym na gitarę, perkusję i smyczki Aleksandra Nowaka, którego prawykonanie odbyło się w trakcie XIX ŚJG z udziałem artystów AUKSO – Orkiestry Kameralnej Miasta Tychy pod dyrekcją Marka Mosia, gdzie wykonania partii solowej podjął się wybitny polski mistrz gitary Łukasz Kuropaczewski, bardzo chętnie sięgający po najnowszy dorobek rodzimych twórców. Miłośnicy umieszczania dźwięku gitary w oryginalnej i nieoczywistej przestrzeni sonorystycznej z pewnością docenią zarówno wyobraźnię kompozytora, jak i artystyczną klasę interpretatorów, którzy pozwolili temu dziełu po raz pierwszy zaprezentować się w dźwiękowej szacie.
Kolejnym utworem angażującym aparat orkiestrowy, którego finałową część znajdziemy na drugim CD omawianego albumu jest De Madrugada Harveya Hope’a w brawurowym wykonaniu Mateusza Kowalskiego i Radomskej Orkiestry Kameralnej pod dyrekcją Szymona Morusa. To utwór niezwykle barwny, czerpiący garściami z tradycji hiszpańskiej muzyki gitarowej, a część finałową Mercado de la Mañana można by uznać za przekomponowaną i skondensowaną wersję Concierto de Aranjuez, w której kompozytor jakby chciał dać upust swojej fascynacji tym, pomnikowym dla gitary, dziełem Joaquína Rodrigo.
Air, część II z Suite concertante na gitarę i orkiestrę smyczkową Piotra Mossa z solistą Marcinem Koziołem oraz Orkiestrą Kameralną Archetti pod dyrekcją Macieja Tomasiewicza, to jeszcze jeden interesujący przykład połączenia gitary z orkiestrą, wyrażony awangardowym językiem ujętym w klasyczną formę.
Ostatnim obrazem tego wielobarwnego, muzycznego kalejdoskopu jest trzyczęściowe Farewell na klarnet, gitarę i orkiestrę smyczkową Szymona Gołąbka. Utwór utrzymany jest w estetyce nastrojowej muzyki filmowej z dalekimi echami piazzolowskiego sudade. Roman Widaszek na klarnecie i Marek Nosal (dyrektor artystyczny ŚJG) na gitarze prowadzą w nim muzyczny dialog, dla którego nastrojową przestrzeń tworzy Orkiestra Kameralna Archetti kierowana przez Macieja Tomasiewicza.
Wierzę, że każdy miłośnik gitary klasycznej znajdzie w tym szerokim spektrum twórczości, stylów muzycznych i mistrzowskich wykonań coś bliskiego jego własnej wrażliwości i muzycznemu gustowi.
Wartością nie do przecenienia jest fakt, że są to nagrania koncertowe, a więc rejestrujące rzeczywisty poziom festiwalowych prezentacji, a interakcja artystów z festiwalową publicznością tworzy niepowtarzalną atmosferę dla zaistnienia prawdziwej sztuki i absolutnie wyjątkowego przeżycia.
