Fauny, gryfy i centaury świata instrumentów
Instrumenty niejedno oblicze mają. O intrygujących, muzycznych „wybrykach natury” w swoim artykule pisze Paulina Podżus.
Gdy słowo dźwiękiem się stało. Literatura w muzyce Krzysztofa Pendereckiego
Literatura była jedną z pasji Krzysztofa Pendereckiego. Jakie miejsce zajmowała w jego twórczości muzycznej?
Dźwiękowe interpretacje prac Wacława Szpakowskiego. „Linie rytmiczne” jako partytury graficzne (cz. II)
W II części artykułu Wiktoria Hawrot wyjaśnia „Linie rytmiczne” Wacława Szpakowskiego na wybranych przykładach partytury graficznej.
Dźwiękowe interpretacje prac Wacława Szpakowskiego. „Linie rytmiczne” jako partytury graficzne (cz. I)
Wiktoria Hawrot przybliża intrygujący temat partytury graficznej na przykładzie twórczości Wacława Szpakowskiego.
Koncepcja architektoniczna Filharmonii im. Wojciecha Kilara w Bytomiu
Koncepcję Filharmonii im. Wojciecha Kilara w Bytomiu przedstawia Jakub Swoboda, prezentując wizję nowoczesnej przestrzeni dla muzyki.
Scena dla wszystkich, czyli jak niezależne inicjatywy kształtują polską kulturę muzyczną
O zwiększeniu znaczenia działalności kobiet i osób queerowych w muzyce oraz istocie niszowych projektów pisze Marta Nowakowska.
Jak muzycy słuchają muzyki?
Jak muzycy słuchają muzyki? Pytanie zadaje Adrianna Michalska, która przeprowadziła badanie w środowisku UMFC. Do jakich doszła wniosków?
Trzy rękopisy Laksa odnalezione!
O aż trzech odnalezionych rękopisach kompozycji Szymona Laksa w swoim artykule w ramach stypendium twórczego MKiDN pisze Anna Rusin.
Penderecki – alchemik dźwięku w pałacu snów Hasa
Penderecki i Has – duet artystów wyjątkowych. O ścieżce dźwiękowej z „Rękopisu znalezionego w Saragossie” pisze Jacek Bakalarz.
Na styku tradycji i nowoczesności. Europejskie Centrum Muzyki Krzysztofa Pendereckiego w Lusławicach
Europejskie Centrum Muzyki Krzysztofa Pendereckiego w 2025 roku obchodzi 20-lecie powołania jako Narodowej Instytucji Kultury.
Co to jest filozofia muzyki?
O filozofii muzyki – tym, czym się zajmuje i jak ma się do innych nauk – w swoim artykule pisze Anna Brożek.
„Nikt nie zmienił świata, wtapiając się w tło”. Praca z musicalem jako sposób na wykorzystanie platform streamingowych w nauce języka obcego według zasady edutainment
O roli musicalu w nauce j. obcych, a także potencjału edukacyjnego, jaki niosą w sobie platformy streamingowe, pisze dr hab. Dorota Tomczuk.
Wygnany z Neapolu. Ostatnie lata twórczości Gaetana Donizettiego
Weronika Kurek w swoim artykule koncentruje się na wybitnym Gaetano Donizettim, ze szczególnym uwzględnieniem twórczości z lat 1838–1848.
Prawo do bycia zapomnianym a działalność prasowa – wyzwania i praktyka
Prawo do bycia zapomnianym w kontekście RODO i działalności prasowej na przykładzie Fundacji MEAKULTURA tłumaczy r. pr. Karolina Lutomirska.
Po co pisać o muzyce, muzyki się słucha!
Po co i jak pisać o muzyce? To jedno z pytań, które rozważamy w obecnym numerze pisma MEAKULTURA.pl. Temat podejmuje Olga Drenda.
Muzyczny Speed Dating
Muzyczny Speed Dating – minimum czasu i maksimum treści w wykonaniu dr Marleny Wieczorek oraz prof. UAM dr. hab. Krzysztofa Moraczewskiego.
Cisza brzmi
Cisza brzmi. W jaki sposób? Na podstawie wybranych utworów kilku kompozytorów tezę wyjaśnia Dominik Niedźwiecki.
Między ciszą a hałasem: muzyka organowa XX i XXI wieku na przykładzie twórczości Adama Porębskiego
Jak przedstawia się cisza i hałas w muzyce organowej? Wybrane kompozycje Adama Porębskiego analizuje Jan Surma.
Muzyka wciąż gra. Ukraińska orkiestra NUSO w Polsce
Ukraińska orkiestra NUSO przebywa w Polsce od 2022 roku. Jej losy, działalność oraz plany relacjonuje Kinga Richter.
Z tremą na „ty”
Trema – jak nad nią zapanować? Prezentujemy kilka porad opracowanych na podstawie wykładu Ewy Biały wygłoszonego w 2020 roku.
Bogowie milczą – kompozytorzy słyszą. „Edda poetycka”, „Voluspå” i tożsamość w brzmieniu Północy
Magdalena Chmiel zagłębia się w brzmienie norweskich mitów. W swoim artykule podejmuje wciąż żywy temat tożsamości w muzyce Norwegów.
Legal Art. Podcasty dla artystów
W numerze „Artysta przez duże «A»” przypominamy serię dr Anny Wilińskiej-Zelek pt. Legal Art, czyli podcasty dla artystów wykonawców.
Artysta to… darmozjad?
Czy artysta to… darmozjad? Odpowiedzi szuka etnomuzykolożka Ewelina Grygier. Artykuł stanowi transkrypcję podcastu „Muzyka dla myślących”.
Dom Griega jako pracownia twórcza
Dom Griega był jednocześnie pracownią twórczą. Norweska chatka dla kompozytora była miejscem szczególnym.
Kwintet fortepianowy g-moll op. 34 Juliusza Zarębskiego
Charakterystykę Kwintetu fortepianowego Juliusza Zarębskiego opisuje Lech Dzierżanowski.
Problematyka społeczna w operach Stanisława Moniuszki
Dokładnie 165 lat temu, 7 lutego 1860 roku, w Warszawie odbyła się premiera „Hrabiny” Stanisława Moniuszki.
Nieistniejące organy z nieistniejącego kościoła. Historia instrumentu z kościoła pw. św. Jana Bosko w Gdańsku-Oruni
Ciekawy przypadek organów z kościoła pw. św. Jana Bosko na gdańskiej Oruni w swoim artykule opisuje Andrzej Szadejko.
Dwa spojrzenia na muzykę teatralną
O muzyce w teatrze, jej roli i ulotności pisze Olga Stokłosa.
O rozpowszechnianiu wizerunku artystów | Legal Art – podcasty dla artystów wykonawców #5
Zapraszamy na piąty – ostatni odcinek podcastu dla artystów wykonawców Legal Art.
Wywiadowy savoir vivre | Legal Art – podcasty dla artystów wykonawców #4
Zapraszamy na czwarty odcinek podcastu dla artystów wykonawców Legal Art.
Artysto! Zadbaj o swój spokój | Legal Art – podcasty dla artystów wykonawców #3
Zapraszamy na trzeci odcinek podcastu dla artystów wykonawców Legal Art.
Monopoliści nazw | Legal Art – podcasty dla artystów wykonawców #2
Zapraszamy na drugi odcinek podcastu dla artystów wykonawców Legal Art.
Prawo reklamy dla artystów | Legal Art – podcasty dla artystów wykonawców #1
Zapraszamy na pierwszy odcinek podcastu dla artystów wykonawców Legal Art.
Po co uczyć muzyki w szkole?
O roli muzyki w procesie szkolnej edukacji pisze Krzysztof Moraczewski.
Bohaterstwo z przymusu. Queerowy kowboj Orville’a Pecka i autentyczność country
Orville Peck w swojej muzyce wykorzystuje motyw kowboja by opowiedzieć o queerowym doświadczeniu i samotności związanej z wykluczeniem.
Rekonesans życia i twórczości Edwarda Wolffa
Edward Wolff to jeden z polskich kompozytorów żyjących w cieniu Fryderyka Chopina. Już czas, by wskrzesić twórczość zapomnianych artstów.
Rys biograficzny Christlieba Siegmunda Bindera – drezdeńskiego kompozytora i instrumentalisty
W swoim artykule kklawesynistka i flecistka Paulina Tkaczyk-Cichoń przybliża nieco enigmatyczną sylwetkę i działalność drezdeńskiego kompozytora Christlieba Siegmunda Bindera.
Prawnicy, chemicy, urzędnicy – czyli nie samą muzyką żyje geniusz
W historii muzyki zdarzały się przypadki, kiedy wybitne muzyczne osobowości pracowały na urzędowych lub naukowych stanowiskach, znajdując w wolnym czasie przestrzeń dla artystycznych poszukiwań. Jak wyglądało życie wielkich kompozytorów „po godzinach”? Dlaczego nie mogli w pełni poświęcić się muzyce? Jak „niemuzyczne” zawody wpływały na ich twórczość?
Gintrowski zaangażowany
W październiku tego roku minie 10 lat od śmierci Przemysława Gintrowskiego, wybitnego polskiego kompozytora. Nawiązując do jednej z jego pieśni – jednak coś po nim zostało. Wcale nie cisza wyrzeźbiona słowem, dzieła Gintrowskiego bowiem są nadal wykonywane. W artykule opisano pokrótce jego twórczość, koncentrując się na dorobku pieśniowym. Zachęcamy do zapoznania się z tekstem.
Muzyczna kultura Ukrainy
O historii Ukrainy z naciskiem na rozwój kultury muzycznej pisze Roman Rewakowicz.
Tradycja jagiellońska jako pomost między muzykologią polską i ukraińską
Celem artykułu jest ukazanie dziedzictwa tradycji jagiellońskiej w wybranych elementach działalności jednostek muzykologicznych uniwersytetów Jagiellońskiego, Lwowskiego i Poznańskiego od czasu powstania omawianych placówek do początku XXI wieku, gdyż znajduje ona odzwierciedlenie w wielu pracach polskich i ukraińskich uczonych związanych z tymi ośrodkami.
From Poland with Music: Ignacy Jan Paderewski
“The history of nations is made by titans of human genius. Ignacy Jan Paderewski – one of the best pianists ever, a composer, master teacher, publisher of Chopin’s works, public speaker, social activist, and politician – was undoubtedly one of them.”
Gershwin's "Symphonics" – a Brief Analysis of Musical Components
With the dawn of the 20th century, the United States underwent increased urbanization and industrialization. At that time the New World was recovering from the devastation caused by the Civil War (1861–1865). The experiences of the abolitionist movement and several waves of emigration changed the national consciousness of Americans who, according to Anna Piotrowska, no longer identified themselves with the image of a “White English gentleman”.
Jeśli nie „Cadenza” Krzysztofa Pendereckiego – to co? Nieznana literatura na altówkę solo polskich kompozytorów urodzonych po 1970 roku i nie tylko
To, że warto zainteresować się nietypowymi instrumentami jak altówka, to coś niemal oczywistego. Jednak, jaki repertuar wart jest naszej uwagi i czego można się spodziewać po polskich utworach na altówkę solo XX i XXI wieku?
Roman Palester i jego „Requiem”
Roman Palester zapisał się w historii muzyki jako kompozytor na emigracji, skazany na twórcze wykluczenie w rodzinnym kraju ze względu na sytuację polityczną. Beata Bolesławska-Lewandowska pochyla się nad jego Requiem – pierwszym powojennym dziełem, dedykowanym ofiarom wojny.
O „Solaris” Karola Nepelskiego. Pierwsze refleksje
Pierwsza refleksja teoretyczna nad utworem „Solaris” Karola Nepelskiego – operą elektroniczną, która w ostatnich latach w różnych odsłonach i formach pojawiała się na scenach teatralnych, ale i w projektach multimedialnych.
„Technologie tworzą ludzie. Jeżeli zmodyfikujemy nasze ciało ludzkimi wytworami, staniemy się bardziej ludzcy”. Transhumanizm
Neil Harbisson – pierwsza oficjalnie uznana osoba cyborgiczna określa rozwój technologiczny jako kolejny etap ewolucji człowieka. Jak od antyhumanizmu dotarliśmy do transhumanizmu?
Koncertowe alter ego, czyli hologramy przejmują scenę
Kiedy w latach 80. nastolatki, zapatrzone w ekrany swoich telewizorów, oglądały przygody Jerrici Benton i jej muzycznego alter hologramu „Jem”, nikt nie przypuszczał, że pomysł Christy Marca kiedykolwiek stanie się realny. Hologramy na scenie to dziś zjawisko całkowicie normalne i… coraz bardziej powszechne. Hatsune Miko, Krafwerk ze swoim 3D tour, holograficzne koncerty gwiazd szeroko rozumianej sceny K-pop – czy takie formy przedstawieniowe można nazwać futuryzmem w muzyce? Czy w przyszłości koncerty będą tylko projekcjami i imitacjami cielesnych muzyków?
Nie oceniaj altówki po stereotypach i żartach. Poznaj jej historię
Altówka – ulubiony instrument Wolfganga Amadeusza Mozarta. Grali na niej m.in.: Jan Sebastian Bach czy Niccolò Paganini. Utwory z jej udziałem komponowali wybitni muzycy: Georg Philipp Telemann, Johannes Brahms i wielu innych, a jednak nadal viola jest mało doceniana. Poznaj jej długą i interesującą drogę ku zaistnieniu.
Duet człowieka i przyrody: instrumenty wpisane w naturę
Instalacje dźwiękowe – konstruowane we współpracy muzyków i specjalistów z innych dziedzin – są zarówno ciekawymi atrakcjami turystycznymi, jak i dobrymi przykładami na wykorzystanie przez człowieka przyrody do stworzenia sztuki bez drastycznych ingenerncji w środowisko.
Krzyki w wielkim mieście, czyli pejzaż dźwiękowy XVIII-wiecznego Gdańska
Badając życie dawnych miast, historycy mają do dyspozycji wiele znakomitych źródeł w ikonografii i literaturze: zabytki architektury, pejzaże malarskie, portrety, pamiętniki. Dzięki nim mogą precyzyjnie odtworzyć miejskie krajobrazy oraz stroje i zwyczaje dawnych mieszczan. Jednak na pełen obraz życia w poprzednich epokach powinien składać się w równej mierze zapis krajobrazu dźwiękowego. Co z odgłosami, którymi dawniej otaczali się mieszkańcy wielkich miast?
Gwizdanie – sztuka z powietrza
Gwizdanie i nucenie towarzyszy każemu z nas podczas wykonywania różnego rodzaju codziennych prac. Jednak czy gwizdanie może być profesjonalną formą tworzenia muzyki?
Wesele jako widowisko kulturowe
Na obrządek weselny możemy patrzeć jako na zabawę rodzinną, warto jednak zadać sobie pytanie, jakie jest jego miejsce w refleksji na temat szeroko pojętej kultury.
Kompozytorki polskie w Niemczech
Historia emigracji polskiej liczy sobie już ponad dwieście lat. Tworzą ją przede wszystkim emigranci polityczni i ekonomiczni. Niniejszy artykuł jest próbą naświetlenia twórczości polskich kompozytorek emigrantek, których życie, zarówno artystyczne, jak i osobiste związane jest od lat z Niemcami.
Muzyka w rozwoju językowym dziecka
Umysł od początku naszego życia w pierwszej kolejności przyswaja dźwięki i melodie − to dzięki nim systematycznie uczymy się komunikacji z innymi. Dlaczego muzyka wpływa na nasz rozwój w tak korzystny sposób? Czemu o wiele lepiej pamiętamy piosenki z dzieciństwa niż wiersze? Zapraszamy w podróż po umyśle, tłumaczącą te zjawiska.
Od speluny do estrady. Historia tanga według Astora Piazzolli
W marcu tego roku cały muzyczny świat obchodził okrągłą, setną rocznicę urodzin Astora Piazzolli – kompozytora, wirtuoza bandoneonu, wybitnego przedstawiciela stylu, łączącego tango argentyńskie z jazzem i muzyką poważną.
Krótka historia swingu
Michalina Manowska szuka odpowiedzi na pytanie: kto lub co najbardziej wpłynęło na charakterystykę muzyki i tańców swingowych?
Wpływ stymulacji słuchowej na zachowanie różnych gatunków – przegląd naukowy
Na świecie, ale także w Polsce, coraz częściej przeprowadza się badania naukowe dotyczące wpływu stymulacji słuchowej na zachowanie różnych gatunków zwierząt (od psów i kotów, po goryle, szympanase, a także słonie). Zebrane dane prowadzą do ciekawych wniosków, sugerujących że stymulacja słuchowa może być efektywną formą wzbogacenia środowiska zwierząt.
Muzyka jako środek terapeutyczny
Dzięki efektywności muzykoterapii, a w następstwie – opracowaniu przez naukowców zasad i metod przydatnych muzykoterapeutom, terapia muzyką stała się oddzielną metodą oddziaływania terapeutycznego, wykorzystującą wpływ muzyki na sferę psychosomatyczną.
Sanah – naturalność i wrażliwość, które zachwycają
Sanah – najczęściej słuchana artystka roku 2020 według Spotify i nie tylko. Czy za jej sukcesem kryje się tylko (a może i aż) świeża muzyka, spójny, charakterystyczny wizerunek, niecodzienny głos i umiejętność dobrej promocji w mediach? A może to, co czyni ją tak wyjątkową, nie jest widoczne bezpośrednio?
Sacrum i profanum w muzyce i teatrze na przestrzeni wieków
Kultura określana mianem wysokiej, bywa często automatycznie klasyfikowana jako podniosła, nieco niedostępna, będąca zdecydowanie bliżej wyższych wartości i nieosiągalnej perfekcji niż jej odbiorcy. Okazuje się jednak, że zarówno w muzyce klasycznej, balecie, teatrze, jak i w operze, możemy odnaleźć liczne elementy lub zabiegi, które nie przez przypadek czynią te dzieła bliższymi niedoskonałej istocie ludzkiej, niż wielkim założeniom.
Czy wiesz, że… Muzyczne ciekawostki Śląska
Śląsk skrywa wiele swoich tajemnic – zapewniam Państwa jako rodowita rudzianka. Nie inaczej jest z jego kulturą muzyczną: wiele faktów z życia artystycznego regionu oraz związanych z nim twórców i wykonawców niejednego może zaskoczyć. Dzielę się z Państwem dziesięcioma mniej lub bardziej znanymi muzycznymi, śląskimi ciekawostkami, które – w co głęboko wierzę! – zachęcą Państwa do samodzielnych poszukiwań na większą skalę i oczywiście bliższego poznania śląskiego, artystycznego dziedzictwa.
Rossini – kontynuator muzycznego stylu Mozarta
Często wśród pedagogów i studentów śpiewu klasycznego mówi się, że Rossini był kontynuatorem muzyki Mozarta. Twórców tych często zestawia się i porównuje. I choć byli oni przedstawicielami dwóch różnych epok w dziejach muzyki, w ich twórczości odnaleźć można wiele wspólnego. Podobieństwo takie objawia się chociażby w wykorzystywawanych przez nich środkach wykonawczych.
Sukces ma wielu ojców… historia powstania opery „Wesele Figara”
Pojawienie się Mozarta w stolicy Austrii było w dużej mierze spowodowane napiętą relacją miedzy nim, a jego pracodawcą. Jako nadworny muzyk arcybiskupa Hieronima Colloredo czuł się niedoceniony i traktowany protekcjonalnie. Kiedy jego pan zechciał pocieszyć się muzyką lub pokazać gościom swojego pupila artystę, to był on wpuszczany na salony. Jednak na co dzień pracodawca nie pozwalał mu zapomnieć, gdzie jest jego miejsce.
Piosenkarstwo totalne. Rozważania o sztuce Ewy Demarczyk
Ewa Demarczyk to jedna z najistotniejszych postaci na polskiej scenie piosenki poetyckiej, która swoje pierwsze muzyczne kroki stawiała w kultowej „Piwnicy pod Baranami”. Znana jako perfekcyjna interpretatorka wierszy najbardziej utytułowanych polskich poetów. Stworzyła nieśmiertelne kreacje takich utworów jak Karuzela z Madonnami, Grande Valse Brillante czy Tomaszów.
Nieznane oblicze Tekli Bądarzewskiej: światowa sława i powrót do ojczyzny
Tekla Bądarzewska… Chociaż o życiu i twórczości tej polskiej kompozytorki próżno szukać wyczerpujących not w najważniejszych encyklopediach muzycznych, to czy taki stan umniejsza rolę, jaką odegrała ona w historii muzyki?
Hildegarda z Bingen. Święta w świecie muzyki
Czy można było być kompozytorką w zdominowanych przez mężczyzn czasach średniowiecza? Hildegarda z Bingen udowodniła, że jest to możliwe.
Projekcja w operze
Ekran to tło pomagające widzowi w przeżyciu dzieła. Technologia z biegiem lat po prostu dopasowała się do wymagań słuchaczy. Dlatego współcześni kompozytorzy wychodząc naprzeciw słuchaczom, tak chętnie wykorzystują projekcję.
Film jako materiał dźwiękowy
Film jako niepowtarzalne złożenie elementów wizualnych i dźwiękowych ma ogromny potencjał performatywny i rozumiany jest tu analogicznie do iterowalnej wypowiedzi. Każde powtórzenie wpływa na zmianę jego oryginalnego znaczenia.
Wszystko, co dobre, szybko się kończy. Historia debiutanckiej płyty Doorsów
„Doorsi grali jak nikt inny, a nikt inny nie grał i nie gra tak, jak oni.” Ich debiutancki album ukazał się przeszło 50 lat temu a po dziś dzień jest nie tylko jedną z najważniejszych płyt w historii muzyki rockowej, ale w historii muzyki w ogóle.
Białko SARS-CoV-2 jako melodia
Australijski portal ABC News podaje, że Markus Buehler wraz z naukowcami z Instytutu Technologii w Massachusetts przełożyli strukturę białkową wirusa SARS-CoV-2 na melodię.
Wczesne i późne symfonie w twórczości Józefa Haydna
Czym różnią się od siebie Symfonia G-dur nr 8 „Le soir” i Symfonia G-dur nr 94 „ Mit dem Paukenschlag”?
Camerata florencka – założenia teoretyczne w kontekście budowania nowej tożsamości muzycznej
Pierwsze spotkanie Cameraty florenckiej miało miejsce 14 stycznia 1573 roku w domu Giovanniego Bardiego, kompozytora i pomysłodawcy idei powrotu do źródeł. Celem Cameraty było ustanowienie zasad teoretycznych, które pozwoliłyby ówczesnym kompozytorom zbliżyć się do praktyki komponowania muzyki w starożytności.
Ego zostawiamy za drzwiami
„There comes a time, When we heed a certain call, When the world must come together as one”. Tymi słowami rozpoczyna się wydany 7 marca 1985 roku charytatywny singiel „We Are The World”. Od premiery utworu minęło 35 lat, ale nie stracił on nic na swej aktualności. Z okazji okrągłych urodzin warto przypomnieć sobie okoliczności jego powstania.
Mit i muzyka w koncepcji Eero Tarastiego
Mit i muzyka w koncepcji Eero Tarastiego w książce Myth and Music: A Semiotic Approach to the Aesthetics of Myth in Musical reconstruction.
Krytyczna praktyka na Nostalgii – relacja z warsztatów
Dla kogo powinien pisać dziennikarz muzyczny? Czyje interesy odgrywają najistotniejszą rolę w wyważaniu tekstu krytycznego? Jak bardzo można dać się ponieść metaforze, konstruując autorską wypowiedź? Na te i wiele innych pytań próbowali odpowiedzieć uczestnicy warsztatów „Krytyka w praktyce”, organizowanych przez Fundację Malta oraz Fundację Meakultura w ramach tegorocznej edycji festiwalu Nostalgia.
W cieniu kaktusa czyli psychodelia na pustyni
Co można robić, gdy słońce niemiłosiernie grzeje, zna się ranczo gdzieś na pustyni i masę mniej lub bardziej utytułowanych muzyków, a do tego samemu ma się już ugruntowaną pozycję i rozpoznawalność? Pustynne sesje – piasek, wiatr i kaktusy Kalifornii.
Koncerty fortepianowe Ludwiga van Beethovena
Epokę klasycyzmu można określić mianem epoki koncertu instrumentalnego. Wyrosłe z idei concerto grosso koncerty solowe pod koniec XVIII wieku przeżywają swój pełny rozkwit. Koncerty pisano na wszystkie możliwe instrumenty, lecz dwoma głównymi były fortepian i skrzypce.
Koncert skrzypcowy w okresie klasycyzmu na tle traktatu Leopolda Mozarta. Założenia techniczne i rozwój instrumentu.
XVIII w. w muzyce to czas formowania się oraz stabilizowania nowych stylów i gatunków w muzyce. Idea klasycznego dążenia do harmonii, proporcji i doskonałości znalazła swoje odzwierciedlenie również w muzyce, a co za tym idzie – w formie koncertu solowego.
Dźwięki zakazane, dźwięki buntu – polska radiofonia w pejzażu dźwiękowym lat 1939-1944 – część 2
Przed wojną dźwięki radioodbiorników były tłem, muzyki słuchano bez większego skupienia, zapełniała domową ciszę. Nawet osoby, które odbiornika nie posiadały, słuchały radia – przez ściany, wystawione na oknie. W trakcie wojny zapadła cisza.
Dźwięki zakazane, dźwięki buntu – polska radiofonia w pejzażu dźwiękowym lat 1939-1944
W 1939 roku rozpoczęła się wojna, a wraz z nią zmienił się pejzaż dźwiękowy całej Polski. Niektóre dźwięki zupełnie zniknęły, inne przeszły do ukrycia, a w ich miejsce pojawiły się nowe. Radio stało się dźwiękiem zakazanym.
Muzyczna kartka z podróży – o twórczych inspiracjach podróżniczych
Podróże od zawsze fascynowały artystów: zapierające dech w piersiach krajobrazy, zapach orientalnych potraw i zderzenie z innymi kulturami bardzo często były katalizatorami dla nowych pomysłów i inspiracji. Najwcześniejsze przykłady takich utworów sięgają już średniowiecza!
Od Wagnera do musicalu – historia syntezy sztuk
Byłoby wspaniale, gdyby można było napisać po prostu – wprowadzenie syntezy sztuk do muzyki zawdzięczamy Wagnerowi, którego dzieło kontynuowano, co doprowadziło do powstania musicalu i filmu dźwiękowego. Nie można jednak tak napisać, bo historia muzyki nie jest aż tak linearna…
Intermedialność a intertekstualność. „Muzyka w muzyce” według Mieczysława Tomaszewskiego
Fenomen muzycznej intertekstualności – zjawiska polegającego na obecności muzyki w muzyce i wszelkich międzydziełowych relacji się na poziomie tekstowym – w swym zasadniczym znaczeniu opiera się na zjawisku przenikania, dyfuzji oraz relacji. Muzyka będąca tą dziedziną sztuki, w której wewnętrzne i wzajemne odniesienia obecne były niemal od zawsze, stanowi szczególne pole, w którym owo przenikanie pełni często znaczącą, a niekiedy nawet kluczową rolę.
Dziennikarstwo muzyczne w dobie nowych technologii
W jaki sposób upowszechnienie technologii internetowych wpływa pracę dziennikarzy i krytyków muzycznych?
Quasi-operowy śpiew pionierów heavy metalu
Pionierskie zespoły heavymetalowe nierzadko łączyły dwie estetyki wokalne, jedną – nieokrzesaną, zbliżoną do krzyku z drugą, dającą skojarzenia ze śpiewem klasycznym.
Gesualdo da Venosa. M jak muzyka, m jak morderstwo
Kim był Gesualdo da Venosa? Psychopatycznym mordercą rozkoszującym się przemocą? Szaleńcem zniewolonym przez swoje nieczyste namiętności? Kompozytorem dyletantem, który popełniał zbyt wiele błędów? Jedyne wiarygodne świadectwo jego życia to skreślone jego własną ręką kompozycje. A jedynym, co do czego zgodne są wszystkie relacje i legendy jest fakt, że największą miłością Gesualda była muzyka. Sześć ksiąg madrygałów, a w nich ponad 120 utworów, łącznie około sześć godzin muzyki – to właśnie one tworzą prawdziwy rysopis renesansowego księcia.
Tadeusz Zygfryd Kassern na emigracji w Nowym Jorku – „Twarda walka o uznanie i chleb”
Totalitaryzmy niemiecki i radziecki, które ogarnęły Europę w XX wieku oraz szereg innych okoliczności sprawiły, że wielu kompozytorów polskich z pokolenia, które zadebiutowało w dwudziestoleciu międzywojennym udało się na emigrację. Jednym z nich był Tadeusz Zygfryd Kassern.
Muzyka społeczna
Obserwując historię kolejnych cywilizacji i kultur, nie sposób nie wspomnieć o muzyce i roli, jaką w nich odgrywała. Muzyka towarzyszy człowiekowi niemal od zawsze, jest integralną częścią życia – zarówno jednostek, jak i grup społecznych.
Można się bawić bez muzyki, ale po co?
Społeczny i integracyjny wymiar muzyki można zaobserwować niemal wszędzie, niemal codziennie. Nie tylko w kontekście wielkich wydarzeń, polityki i społecznych protestów, ale również, a może i przede wszystkim, w codziennym funkcjonowaniu wielu ludzi. Muzyka pełni rolę trudną do przecenienia w najprostszym, międzyludzkim kontekście.
Kwartety niedoceniane
Stanisław Moniuszko – mistrz opery narodowej i pieśni pozostaje do dziś nieznany jako twórca dzieł kameralnych. Nie ma w tym nic dziwnego, biorąc pod uwagę niewielką ilość powstałych w tym gatunku dzieł, stanowiących dosłownie ułamek w jego dorobku artystycznym.
Moniuszko oswojony
Kolorowe kłębuszki, ruch kołowy imitujący kołowrotek czy kręcenie rączkami w naśladowaniu zwijania, to elementy zabawy przy dźwiękach pieśni Stanisława Moniuszki Prząśniczka…
Retoryka w służbie ekspresji w wybranych utworach Karola Szymanowskiego
Kwestią poruszania duszy muzyką zajmowali się w starożytności między innymi pitagorejczycy. Twierdzili oni, iż muzyka zawiera niezwykłe właściwości wpływania na ludzką duszę, która w ich mniemaniu sama także była harmonią. Wieki później Gioseffo Zarlino twierdził, iż muzyka posiada umiejętność wpływania na umysł (docere), następnie dociera do emocji (delectare), by na końcu gwałtownie poruszyć duszę odbiorcy (movere). W czasach baroku powstają katalogi znaczeń tak skrajnych jak radość, smutek…
Parasolkami, zębami, pazurami. Obrońcy muzyki w akcji
Poczet skandalistów jest bardzo długi. Obok zaciekłych wojowników o prawo do mówienia swoim własnym głosem stoją w nim bojownicy z zastanym porządkiem, a także i ci, którzy po prostu pisali muzykę, tak, jak potrafili najlepiej, a skandale wywoływali ich menadżerowie albo publiczność jeszcze nie gotowa na zmiany.
O afrykańskich korzeniach muzyki popularnej
Muzyka popularna wiele zawdzięcza muzyce Afroamerykanów. Wszystko zaczęło się od sprowadzenia do Stanów Zjednoczonych pierwszych niewolników afrykańskich. W 1619 roku przypłynął do Jamestown holenderski statek z niewolnikami, wskutek czego kultura afrykańska spotkała się z europejską. Już na statkach handlarze niewolnikami podczas podróży grali, tańczyli i śpiewali (w celu rozrywki i zachowania kondycji). Niewolnicy chłonęli muzykę białych, ale nie powielali jej, tylko przekształcali na swój sposób. Często podczas śmiertelnych przepraw niewolnicy śpiewali (lamentowali) na statkach, które zabierały ich z Afryki. Uczyli się również tonacji, przez co grając na banjo (afrykański instrument, który został przywłaszczony przez kulturę amerykańską), mogli umilać czas swoim „panom”.
Ludzie z krainy Nostalgii. Rozmowy z publicznością festiwalową
Mówi się, że artyści nie istnieliby bez publiczności. Równie trudno wyobrazić sobie festiwal bez odbiorców. Stanowią oni istotną część wydarzenia, które tworzone jest z myślą o nich, ale także dzięki nim. Często to widownia zaczyna pełnić role ambasadora danej imprezy. Przyjrzenie się jej oczami oraz uszami wydało mi się szczególną okazją do poznania Festiwalu Nostalgia, w którym uczestniczyłam po raz pierwszy.
Posłuchajmy, co tak gra. Sześć razy Maryla Rodowicz
„To, że mój repertuar stanowią w większości piosenki „o czymś”, że autorami tych utworów są wybitni poeci, tekściarze, kompozytorzy, że nagrywam z najlepszymi w Polsce muzykami czy z chórem z Los Angeles nie znaczy, że nie sięgam do repertuaru lżejszego. Kolorowe jarmarki Janusza Laskowskiego są tego najlepszym przykładem”.
Muzyka ludowa w symfonii, czyli co może zainspirować kompozytora?
Muzyka artystyczna i ludowa stanowią odrębne rodzaje tej sztuki, inni badacze się nią zajmują, ale także różnią się samymi odbiorcami. Taka może być pierwsza myśl melomana, natomiast jak się okazuje, czasem jest im bliżej do siebie niż może nam się wydawać.
Warszawska Jesień – od narodzin do współczesności
Co roku w drugiej połowie września na dziewięć dni stolica Polski przyjmuje rolę stolicy muzyki współczesnej. Niewątpliwa potrzeba zetknięcia się ze sztuką sciąga w to miejsce ludzi z niemal wszystkich zakątków kuli ziemskiej. Dlaczego? Wszystko z powodu Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Współczesnej „Warszawska Jesień”.
Festiwal Bachowski w Świdnicy – w duchu wspólnoty
W czasie Festiwalu Bachowskiego w Świdnicy dla muzyki i dla ludzi otwiera się nie tylko Świątynia Pokoju, ale także i inne świdnickie kościoły, a także budynki użyteczności publicznej, podwórka, ulice, place. Bo Festiwalem Bachowskim żyje całe miasto.
