Jesień od czterdziestu lat ma w Tychach szczególne brzmienie. Od 1986 roku w tym śląskim mieście odbywa się w cyklu biennale Międzynarodowy Festiwal „Śląska Jesień Gitarowa”. Wydarzenie powstało z inicjatywy Jana Edmunda Jurkowskiego, wykładowcy Akademii Muzycznej w Katowicach. Po śmierci założyciela w 1989 jego imię przyjął konkurs wykonawczy, od początku stanowiący centralną część festiwalu. Czterdziestolecie Śląskiej Jesieni Gitarowej oraz jej tegoroczna, dwudziesta odsłona są okazją do przyjrzenia się zarówno historii wydarzenia, jak i muzyce, którą Tychy rozbrzmiewają.
Najnowszy, 339. numer MEAKULTURA.pl poświęcony jest gitarze i jej rozmaitym odsłonom – różnorodność jest bowiem od lat domeną programu Śląskiej Jesieni Gitarowej. Festiwal pozwala poznawać gitarę w rozmaitych kontekstach kulturowych i stylistycznych oraz obcować ze sztuką uznanych artystów z całego świata. Do odkrywania tych tradycji zachęca Magdalena Borucka. W dziale REKOMENDACJE, w artykule Od klasyki po jazz i flamenco. Festiwal, który udowadnia, że gitara nie ma granic, przybliża program jubileuszowej edycji, zaplanowanej w dniach 17–24 października, oraz przedstawia Śląską Jesień Gitarową jako miejsce dla słuchaczy o najrozmaitszych muzycznych zainteresowaniach.
Różnorodność repertuaru gitarowego ukazuje również Radosław Wieczorek. W swoim felietonie Osobisty przewodnik po muzyce gitarowej prowadzi czytelników przez autorski wybór nagrań zarówno płytowych, jak i dostępnych w przestrzeni internetowej: od muzyki dawnej i klasycznego kanonu, przez repertuar XX wieku i jazzowe transkrypcje, po awangardowe eksperymenty. Zwraca przy tym uwagę na walory poszczególnych interpretacji oraz indywidualność polecanych wykonawców.
Od słuchania przechodzimy do kwestii bardziej praktycznych – warsztatu instrumentalisty. Na łamach EDUKATORNI tyski gitarzysta flamenco Michał Czachowski przybliża Sekret brzmienia gitary flamenco, opowiadając o typowych dla tego idiomu muzycznego technikach prawej ręki i pokazując, jaką rolę pełnią w kreowaniu charakterystycznej ekspresji.
W dziale PUBLIKACJE odnaleźć można artykuł Concerto per chitarra e festival. Koncerty gitarowe zamówione przez Śląską Jesień Gitarową. Jego autor, Wojciech Gurgul, przygląda się w nim utworom koncertującym na gitarę i orkiestrę powstałym z myślą o tyskim festiwalu, przedstawiając w ten sposób historię tyskiego mecenatu.
Perspektywę wykonawcy wnosi do numeru rozmowa Agnieszki Nowok-Zych z Marcinem Dyllą. To jeden z artystów, których droga artystyczna ściśle wiąże się od dekad ze Śląską Jesienią Gitarową – od zwycięstwa w 1996 roku, przez liczne recitale i objęcie funkcji przewodniczącego jury Konkursu Gitarowego im. J.E. Jurkowskiego, po prawykonania nowych dzieł zamówionych przez festiwal. W dziale WYWIADY opowiada o roli wyobraźni w procesie kreowania interpretacji, granicach ingerencji kompozytora w wizję wykonawcy oraz konkursowym ocenianiu, w którym siła artystycznego przekazu może zrekompensować techniczne niedoskonałości.
Na koniec wracamy myślami do poprzedniej odsłony wydarzenia – za sprawą recenzji Jacka Świtacza zapoznajemy się z dwupłytowym albumem dokumentującym XIX Śląską Jesień Gitarową z 2024 roku. Dzięki wydawanym od 1992 roku płytom podsumowującym każdą edycję festiwalowe spotkania z muzyką mogą trwać długo po zakończeniu koncertów.
Zapraszamy do lektury i słuchania!
Lista tekstów:
- Magdalena Borucka – Od klasyki po jazz i flamenco – XX Międzynarodowy Festiwal „Śląska Jesień Gitarowa” TUTAJ
- Agnieszka Nowok-Zych – „Kluczowa dla muzyka jest zawsze wyobraźnia”. Rozmowa z Marcinem Dyllą TUTAJ
- Wojciech Gurgul – Concerto per chitarra e festival. Koncerty gitarowe zamówione przez Śląską Jesień Gitarową TUTAJ
- Radosław Wieczorek – Osobisty przewodnik po muzyce gitarowej TUTAJ
- Michał Czachowski – Sekret brzmienia gitary flamenco. Techniki prawej ręki TUTAJ
- Jacek Świtacz – Płyta XIX „Śląskiej Jesieni Gitarowej” TUTAJ
