Tag: Opera i dramat muzyczny

#punktwidzenia: Poznański „Ślub”

W Teatrze Wielkim w Poznaniu wznowiono „Ślub” Witolda Gombrowicza z muzyką Zygmunta Krauzego. O operze pisze Aleksandra Koczurko-Porzycka.

„Nie widzę potrzeby użycia sztucznej inteligencji w pracy artystów śpiewaków, solistów, chórzystów”. Rozmowa z prof. dr. hab. Marcinem Nałęczem-Niesiołowskim

Marcin Nałęcz-Niesiołowski opowiada m.in. o łączeniu profesji śpiewaka i dyrygenta czy też roli sztucznej inteligencji w zawodzie muzyka.

Save the Music – Playlista numeru „Mariaż muzyki i słowa”

Prezentujemy playlistę 327. wydania MEAKULTURA.pl w ramach kampanii społecznej Save the Music Fundacji MEAKULTURA.

Wygnany z Neapolu. Ostatnie lata twórczości Gaetana Donizettiego

Weronika Kurek w swoim artykule koncentruje się na wybitnym Gaetano Donizettim, ze szczególnym uwzględnieniem twórczości z lat 1838–1848.

Płaszczyzny zaangażowania w operze współczesnej i co z nich wynika – studium przypadków

Czy opera współczesna jest sztuką aktualną? Nad jakimi problemami społecznymi pochylają się wrażliwi twórcy i jakie strategie komunikacji z odbiorcą przyjmują? Na te i inne pytania szuka odpowiedzi Zuzanna Hwang, analizując polskie premiery oper, które opowiadają historie ludzi wyrzuconych poza margines uprzywilejowanego społeczeństwa.

"I am lucky to be able to do what I like and what is best for my voice". Interview with Artur Ruciński

Artur Ruciński, world-famous baritone in interview with Joanna Stanecka talks about his personal musical taste, musicians life and his interest in Giuseppe Verdi’s oeuvre.

„W młodych jest nadzieja” – rozmowa z Arturem Rucińskim (część II)

Artur Ruciński – baryton, jeden z najwybitniejszych śpiewaków operowych na świecie – w drugiej części rozmowy z Joanną Stanecką opowiada m.in. o sytuacji artystów muzyków w dzisiejszych czasach, pozycji muzyki klasycznej w Polsce, a także funkcjonowaniu kultury w przestrzeni telewizyjnej.

Verdi, vidi, vici. Wywiad z Arturem Rucińskim (część I)

Światowej sławy baryton, Artur Ruciński, w rozmowie z Joanną Stanecką opowiada m.in. o osobistych upodobaniach muzycznych, pracy zawodowego artysty muzyka oraz swoim zamiłowaniu do twórczości Giuseppe Verdiego.

Kto zabił? Zbrodniarz, złotnik i diamenty w Operze Narodowej

Wspaniała kreacja Tomasza Koniecznego, Mariusz Treliński w doskonałej formie. Inscenizacja opery „Cardillac” Paula Hindemitha w Teatrze Wielkim Operze Narodowej. 

„Cajo Fabricio” – opera ze spalonego teatru

Relacja z opery Johanna Adolfa Hassego pt. Cajo Fabricio wykonanej przez {oh!} Orkiestrę Historyczną oraz zaproszonych do współpracy wokalistów z wiedeńskiej agencji artystycznej Parnassus ARTS Productions. Wydarzenie odbyło się w ramach 14. edycji Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Dawnej Improwizowanej „All’improvviso” w Ruinach Teatru Victioria w Gliwicach.

Koncertowa wersja „Cajo Fabricio” w Gliwicach w mistrzowskim wykonaniu

Powrót opery barokowej do Gliwic! W Ruinach Teatru Victoria w trakcie Festiwalu „All’improvviso” zobaczymy „Cajo Fabricio” Johanna Adolfa Hassego. W roli tytułowej wystąpi Max Emanuel Cenčic. 

#meaciekawostki: Babatunde Akinboboye i jego hip-hopera – historia Montekich i Kapuletich świata muzyki?

Opera i hip-hop – różni je prawie wszystko, a łączy najważniejsze: muzyka. Babatunde Akinboboye stworzył hip-hoperę: gatunek, o który nikt nie prosił, lecz którego wielu potrzebowało.

Tańczący z bel canto. Rozmowa z Jakubem Józefem Orlińskim

Człowiek, którego osobowość nie mieści się w żadnych ramach ani schematach zwyczajowo pojmowanego sukcesu. Rozmowa z kontratenorem – Jakubem Józefem Orlińskim, który jeszcze dziesięć lat temu zaliczał wpadkę za wpadką w postaci oblanych egzaminów i nieudanych konkursów.

Sacrum i profanum w muzyce i teatrze na przestrzeni wieków

Kultura określana mianem wysokiej, bywa często automatycznie klasyfikowana jako podniosła, nieco niedostępna, będąca zdecydowanie bliżej wyższych wartości i nieosiągalnej perfekcji niż jej odbiorcy. Okazuje się jednak, że zarówno w muzyce klasycznej, balecie, teatrze, jak i w operze, możemy odnaleźć liczne elementy lub zabiegi, które nie przez przypadek czynią te dzieła bliższymi niedoskonałej istocie ludzkiej, niż wielkim założeniom.

Rossini – kontynuator muzycznego stylu Mozarta

Często wśród pedagogów i studentów śpiewu klasycznego mówi się, że Rossini był kontynuatorem muzyki Mozarta. Twórców tych często zestawia się i porównuje. I choć byli oni przedstawicielami dwóch różnych epok w dziejach muzyki, w ich twórczości odnaleźć można wiele wspólnego. Podobieństwo takie objawia się  chociażby w wykorzystywawanych przez nich środkach wykonawczych.

„Czarodziejski flet” to tajemnica, którą trzeba odkryć

Czarodziejski flet powstawał w okresie trudnym dla Europy i dla samego Mozarta. W 1789 roku wybuchła wielka rewolucja we Francji, gdzie królową była Maria Antonina, siostra Leopolda II Habsburga, Świętego Cesarza Rzymskiego oraz króla Węgier i Czech. Cesarz z jednej strony trzymał w szachu francuską emigrację, która nakłaniała go do zbrojnej interwencji w ojczyźnie, z drugiej zaś odpierał agresywną politykę Prus, sprzymierzonych z Turcją i Polską w wojnie tureckiej, prowadzonej przez Austrię u boku Rosji…

Sukces ma wielu ojców… historia powstania opery „Wesele Figara”

Pojawienie się Mozarta w stolicy Austrii było w dużej mierze spowodowane napiętą relacją miedzy nim, a jego pracodawcą. Jako nadworny muzyk arcybiskupa Hieronima Colloredo czuł się niedoceniony i traktowany protekcjonalnie. Kiedy jego pan zechciał pocieszyć się muzyką lub pokazać gościom swojego pupila artystę, to był on wpuszczany na salony. Jednak na co dzień pracodawca nie pozwalał mu zapomnieć, gdzie jest jego miejsce.

Wokół opery… i nie tylko

Czas pandemicznego lockdownu dla smakoszy kultury oznaczał przejście na dietę pudełkową (czytaj: ekranową). Wielu z nas, zapewne bezwiednie, poczęła w tym czasie konsumować kulturę obficie płynącą z sieciowych strumieni Netflixa, HBO i innych współczesnych audiowizualnych dobrodziejstw. Obfity strumień niekończących się filmów i seriali szybko jednak prowadził do uczucia powtarzalności i nudności kulturalnej oferty. Staje się ona dla odbiorcy zwyczajnie mdła, odbiera smak.

Ewa Łętowska. Kulturalne społeczeństwo ma się pod każdym względem lepiej

Z pierwszą rzeczniczką praw obywatelskich, byłą sędzią Trybunału Konstytucyjnego, autorytetem prawnym i opiniotwórczym,a także melomanką – profesor Ewą Łętowską – rozmawia Joanna Stanecka.

Artyści, walczmy o swoje prawa! Rozmowa z Tomaszem Koniecznym

Anhelli w Poznaniu. Dwugłos o nowej operze Dariusza Przybylskiego

Operę Dariusza Przybylskiego Anhelli w reżyserii Margo Zālīte, której premiera odbyła się 6 i 8 grudnia 2019 w Teatrze Wielkim w Poznaniu dla MEAKULTURY komentują René Libert i Wojtek Krzyżanowski.

Anhelli – strapiona dusza. Wywiad z Dariuszem Przybylskim

Wojtek Krzyżanowski rozmawia z cenionym kompozytorem, dziekanem wydziału Kompozycji i Teorii Muzyki na UMFC w Warszawie, Dariuszem Przybylskim. Kompozytor opowiada o swoim najnowszym dziele – operze-misterium Anhelli.

Fundacja Malta poleca

Fundacja Malta poleca nadchodzące wydarzenia. 

Joanna Freszel. Głos to mój teleskop

O swoim głosie, o swoich marzenach i planach oraz o najnowszym spektaklu – Anhellim według Juliusza Słowackiego opowiedziała nam Joanna Freszel.  

Paweł Passini: Robię teatr dla nielicznych…

Od początku swojej reżyserskiej drogi eksperymentuje w teatrze, zwracając uwagę na to, co ważne, ale jednocześnie nieoczywiste. O tym, gdzie stawiał swoje pierwsze kroki, Halce jako pierwszej realizacji operowej, a także o nas – Polakach-widzach, Polakach-ludziach z Pawłem Passinim rozmawiał René Libert.

Marianna Oklejak rysuje operę: Farnace, król Pontu w obrazkach

Natalia Kozłowska wyreżyserowała, a Marianna Oklejak narysowała operę Antonia Vivaldiego Farnace. Jak przedstawia się nad wyraz zawiła fabuła tej opery w wersji komiksowej?   

Podróż kosmiczna w operze na podstawie Space Opery Aleksandra Nowaka

Podróże kosmiczne wciąż budzą wiele emocji nie tylko w świecie naukowym. Nic więc dziwnego, że tematyka międzygalaktyczna zaczęła znajdować zainteresowanie także w różnych dziedzinach sztuki, funkcjonując często pod szeroko rozumianym pojęciem „space opera”.

Rameau. Biografia awanturnika

Burzliwe życie Jeana-Philippe’a Rameau to dla twórcy biografii wymarzone towrzywo, które może zamienić się w fascynującą opowieść. Czy znajdzie się w niej miejsce dla muzyki? Być może nie musi. Sprawdźcie, co powinniście wiedzieć o Rameau, ale boicie się zapytać! 

XXVI Bydgoski Festiwal Operowy uchem i okiem recenzenta – część 2

27, kwietnia w Bydgoszczy rozpoczął się XXVI Bydgoski Festiwal Operowy. MEAKULTURA jest partnerem wydarzenia. Na naszych łamach publikujemy recenzje z inauguracji i kolejnych spektakli Festiwalu. Zapraszamy do lektury części drugiej tekstów dr Barbary Mielcarek-Krzyżanowskiej!

XXVI Bydgoski Festiwal Operowy uchem i okiem recenzenta – część 1

Od 27 kwietnia w Bydgoszczy trwa XXVI Bydgoski Festiwal Operowy. Tegoroczny festiwal odbywa się w Roku Stanisława Moniuszki, dlatego zainaugurowała go premiera „Strasznego dworu” pod muzycznym kierownictwem Piotra Wajraka i w reżyserii Natalii Babińskiej. MEAKULTURA jest partnerem wydarzenia. Na naszych łamach publikujemy recenzje z inauguracji i kolejnych spektakli Festiwalu. Zapraszamy do lektury!

Radosne, beztroskie, utalentowane dziecię. Studencki Don Giovanni z Juilliard School z Hubertem Zapiórem w roli tytułowej

Kolacja z wiedeńską hrabiną Sisi zostaje odwołana! Powód? Hubert Zapiór śpiewa Don Giovanniego w studenckim spektaklu Juilliard School. Nie mam ochoty na studencki spektakl. Te niedojrzałe jeszcze głosy… Znam, widziałam studenckie spektakle… Ulegam jednak argumentacji męża… O studenckim Don Giovannim w reżyserii Emmy Graffin pisze z Nowego Jorku Joanna Stanecka. 

Chłopak nieuleczalnie chory na pasję

,,90 minut lekcji z Arturem Rucińskim dało mi więcej w kontekście otwarcia umysłu na pewne kwestie, niż wiele godzin spędzonych na zajęciach w szkole muzycznej” – wyznaje Hubert Zapiór w rozmowie z Joanną Stanecką. Zapraszamy do lektury! 

Konkurs Moniuszkowski, czyli wielkie śpiewanie w Warszawie

Stanisław Moniuszko zajmuje w muzyce polskiej XIX wieku obok Fryderyka Chopina miejsce najwybitniejsze. Dzieła jego głęboko zakorzeniły się w polskiej wyobraźni narodowej i do dziś nie straciły nic na sile oddziaływania artystycznego. Witold Rudziński

Rok Moniuszkowski w Operze Nova

Halka, Straszny dwór i Koncert letni w 200. rocznicę urodzin Stanisława Moniuszki, czyli propozycje Opery Nova w Bydgoszczy na uczczenie Roku Moniuszkowskiego. 

Moniuszkę wtłoczono w sztywne ramy i zamknięto w "cepeliowskim" idiomie

Wywiad z Maestro Marcinem Sompolińskim, który uczestniczy w rekonstrukcji wileńskiej partytury Halki i który taką realizację przygotowuje jako dyrygent w Warszawskiej Operze Kameralnej.

Tradycyjna "Halka" nie istnieje!

Wywiad z Maestro Piotrem Wajrakiem, który w Operze Nova w Bydgoszczy w kwietniu 2013 roku przygotował premierę Halki, a następnie nagrał ją w latach 2018/19 na potrzeby wydania DVD; obecnie przygotowuje premierę Strasznego dworu na inaugurację XXVI Bydgoskiego Festiwalu Operowego i obchody 200-lecia urodzin Stanisława Moniuszki.

Patriotyczny balans…

W Roku Stanisława Moniuszki – bo rok 2019 został nim ogłoszony oficjalnie z ramienia Sejmu – z pewnością tyluż się cieszy, co niepokoi. Bo i ile razy można słuchać Śpiewnika domowego? Halki? Strasznego dworu? Na to pytanie odpowiada recenzja Strasznego Dworu w reż. W. Ochmana wznowionego w Operze Śląskiej. 

Po co śpiewać dziś utwory Stanisława Moniuszki

Niełatwo jest odpowiedzieć na pytanie po co nam, w XXI wieku, Stanisław Moniuszko… Niełatwo jest odpowiedzieć na nie choćby przed samym sobą, bo okazuje się, że często traktujemy jego sztukę nieco po macoszemu. 

Czekając na pariasa. Kilka słów o przyczynach zapomnienia "Parii" Moniuszki

Jak podaje Encyklopedia Teatru Polskiego Paria, ostatnia ukończona opera Stanisława Moniuszki, była po II Wojnie Światowej wprowadzana do repertuaru polskich oper tylko siedem razy. Ostatni raz czternaście (!) lat temu, w Operze na Zamku w Szczecinie. Paria, młodszy, hinduski brat Halki, nie miał więc szans zakorzenić się w świadomości słuchaczy, śpiewaków, dyrygentów i instrumentalistów.

Retoryka w służbie ekspresji w wybranych utworach Karola Szymanowskiego

Kwestią poruszania duszy muzyką zajmowali się w starożytności między innymi pitagorejczycy. Twierdzili oni, iż muzyka zawiera niezwykłe właściwości wpływania na ludzką duszę, która w ich mniemaniu sama także była harmonią. Wieki później Gioseffo Zarlino twierdził, iż muzyka posiada umiejętność wpływania na umysł (docere), następnie dociera do emocji (delectare), by na końcu gwałtownie poruszyć duszę odbiorcy (movere). W czasach baroku powstają katalogi znaczeń tak skrajnych jak radość, smutek… 

Parasolkami, zębami, pazurami. Obrońcy muzyki w akcji

Poczet skandalistów jest bardzo długi. Obok zaciekłych wojowników o prawo do mówienia swoim własnym głosem stoją w nim bojownicy z zastanym porządkiem, a także i ci, którzy po prostu pisali muzykę, tak, jak potrafili najlepiej, a skandale wywoływali ich menadżerowie albo publiczność jeszcze nie gotowa na zmiany. 

Sophie Karthäuser: od emocji ważniejsza jest…

Sophie Karthäuser – sopranistka z Belgii mówi, jak i gdzie szuka emocji. Opowiada o kompozytorach ironistach. Zdradza też, co, jej zdaniem, jest w muzyce niż emocje ważniejsze. Wywiad można przeczytać w wersji polskiej i francuskiej (en français là-bas).

Operowe perypetie sumeryjskich bogów

Twórcza aktywność kompozytorów młodego pokolenia w zakresie operowych gatunków nie gaśnie. Co prawda, część z nich nadal traktuje tę dziedzinę jako pole do eksperymentów, jednak są również tacy, którzy doskonale odnajdują się w tradycyjnej formie, nasycając ją nowymi treściami i pomysłami muzycznymi. Do takich kompozytorów z pewnością należy Aleksander Nowak. 

Czy opera może się jeszcze odegrać?

Kiedy John Cage zaczął wprowadzać do sztuki eksperyment, zmieniając na zawsze to, co (wciąż) nazywamy muzyką, wielu jego apologetów podkreślało jak bardzo istotny jest teatr.

"Farsa nie do wiary". "Czarodziejski flet" W. A. Mozarta w reżyserii Suzanne Andrade i Barriego Kosky'ego

Twórcy inscenizacji Czarodziejskiego fletu w Operze Narodowej próbują przekłuć elitarny balonik i wychodzą naprzeciw szerokiemu gronu odbiorców – zarówno tych starszych, jak też bardzo młodych. U tych pierwszych obudzą szereg nostalgicznych skojarzeń z początkami kina i filmem niemym, a młodszych ujmą doskonałymi animacjami, które mogą przypominać filmy Tima Burtona.

Operacja na operze

W samym środku gorącego lata oddajemy do Waszych rąk numer poświęcony szczególnemu gatunkowi muzycznemu. Gatunkowi, który budzi równie gorące emocje i kontrowersje. Opera bywa synonimem snobizmu i sztuki wysokiej, ale wielbicielom czystej, autonomicznej muzyki instrumentalnej może wydawać się gatunkiem podrzędnym. Łączy w sobie sacrum i profanum, powagę i śmiech. Niektórzy uznają ją za sztukę muzealną, niedzisiejszą, ale dla wielu pozostaje pełnym emocji spektaklem. Z tych wszystkich i jeszcze innych powodów dokonujemy dzisiaj operacji na operze.

Maski Trybuleta. "Król się bawi" Victora Hugo i "Rigoletto" Giuseppe Verdiego

Najważniejsza dla Hugo opozycja: wnętrze – zewnętrze jest kluczem do zrozumienia postaci Trybuleta. Na zewnątrz Trybulet jest tylko schorowanym, garbatym błaznem, który nienawidzi króla, panów, ludzi w ogóle, jest zgorzkniały, zgryźliwy,  pełen nienawiści. Wewnątrz jest czułym, opiekuńczym ojcem, wrażliwym mężczyzną, który ma tylko córkę i NIC poza nią.

Sezon artystyczny 2018/2019 w poznańskiej operze

Teatr Wielki w Poznaniu ogłosił repertuar na sezon artystyczny 2018/2019. Zaplanowano 6 premier, 22 tytuły operowe, 8 baletowych i 6 koncertów. Łącznie poznańska opera zagra 132 razy. Spektakl Jenůfa w reżyserii Alvisa Hermanisa zostanie zaprezentowany w operze w Brnie.

Słowik z South Bank

Przeszła do historii jako jedna z najbardziej wszechstronnych śpiewaczek w dziejach. Dźwięczny i pięknie zaokrąglony głos Florence Easton mienił się tysiącem barw i odcieni – zależnie od partii.

"Stwórzmy swój polski świat operowy w Polsce, a nie za granicą". Wywiad z Łukaszem Koniecznym

Łukasz Konieczny – bas, urodzony w Łodzi, absolwent Akademii Muzycznej we Wrocławiu, od kilku sezonów jest solistą Opery w Düsseldorfie, ma na swoim koncie także liczne występy gościnne na innych scenach. W rozmowie z Aleksandrem Przybylskim opowiada o zawodzie śpiewaka, ulubionych rolach, a także o funkcjonowaniu teatrów operowych w Polsce i za granicą.

Po co nam opera inna niż w skali 1:1? Kilka słów o sporze wokół nowoczesnej sceny operowej

We współczesnych czasach borykamy się z własnym sporem o operę. Trudno dziś przewidzieć jego finał, ale łatwo zauważyć jego pozytywne dla kultury konsekwencje. Coraz częściej wznosimy się ponad utarte kanony inscenizacyjne, które w przypadku dzieł kilkusetletnich można by nawet nazwać schematami. Coraz bardziej redukujemy też dystans dzielący libretto od współczesnego odbiorcy. Niestety. każdy medal ma też swą drugą stronę…

Sikorski vs. Wagner, czyli o tym, jak po raz pierwszy polska krytyka muzyczna zderzyła się ze sztuką i filozofią mistrza z Bayreuth

Rozpatrując konteksty, w jakich postać Ryszarda Wagnera pojawiała się w polskim piśmiennictwie muzycznym, można natknąć się na wiele kontrowersyjnych, jak sam bohater i jego sztuka, opinii, czy refleksji. W Polsce temat „Wagner” zagościł na dobre stosunkowo późno. O ile o perspektywach oglądu Wagnera przez autorów XX-wiecznych, mówi się wiele, o tyle zupełnie niewiele słyszy się o recepcji jego dzieła w XIX wieku. Niniejszy artykuł przedstawia czytelnikowi pierwszą polską wzmiankę o niemieckim kompozytorze, który z początkiem drugiej połowy XIX wieku był już jednym z najbardziej nośnych autorów, a który niemal nie istniał jeszcze dla Polaków. Autorem tej pierwszej próby przybliżenia Wagnera polskim czytelnikom jest jedna z najbardziej postępowych postaci ówczesnego życia muzycznego, która w swoim czasie uchodziła niemal za ikonę, a o której dziś mało kto pamięta. Był nią Józef Sikorski.

"Na co dzień zajmuję się tym, żeby uwrażliwiać odbiorcę" – wywiad z Wojtkiem Blecharzem

Wojtek Blecharz – kompozytor, doktor Uniwersytetu w San Diego, kurator festiwalu Instalakcje w Nowym Teatrze w Warszawie. Jest laureatem licznych nagród, m.in. nagrody-stypendium podczas 46. Letnich Kursów Muzyki Nowej w Darmstadt, konkursu kompozytorskiego IMPULS w Austrii w 2013 roku. Komponuje dla najważniejszych zespołów muzyki nowej, takich jak: Klangforum Wien, International Contemporary Ensemble, Forbidden City Chamber Orchestra, Musiques Nouvelles. Ważne miejsce w jego twórczości zajmuje sztuka instalacji i performance’u, w tym opery-instalacje, które kompozytor sam reżyseruje – „Transcryptum”, „Park-Opera”, „Body-Opera”.

Każdy z nas jest salą koncertową, czyli „Body-Opera”

Sala do ćwiczeń? Miejsce spotkań sekty? A może tymczasowa prowizoryczna noclegownia? Wchodząc do pomieszczenia, gdzie rozgrywał się spektakl „Body-Opery”, można było zwątpić, czy faktycznie przybyło się do teatru. Sto mat do jogi, tyleż białych koców, poduszek i tajemniczych czarnych pudełek czekało na widzów, którzy 16 lipca wybrali się do Nowego Teatru w Warszawie na premierę dzieła Wojtka Blecharza.

Opery w Teatrze Wielkim – Operze Narodowej

Starożytność inspirowała twórców oper, choć dzisiaj często w inscenizacjach operowych można znaleźć uwspółcześnione wersje antycznych pierwowzorów. Może warto zatem prześledzić repertuary i wybrać coś dla siebie? 

Nie tylko „Aida”, czyli starożytny Egipt i opera

Kolumb chciał popłynąć do Indii, a odkrył Amerykę. Twórcy Cameraty florenckiej chcieli wskrzesić antyczny dramat, a wyszła im opera. Starożytna inspiracja rzutowała jednak przez blisko dwa stulecia na warstwę literacką nowego artystycznego gatunku. 

"Na świecie jest za dużo przeciętnych kompozycji. Pozostaną tylko te najlepsze". Wywiad z Krzysztofem Pendereckim

O domu i pracy zawodowej, o młodości i bieżących wyzwaniach, o wielkim ogrodzie i wielkich formach muzycznych, a także o najnowszej płycie nagrodzonej Grammy, z Krzysztofem Pendereckim rozmawiają Maria Majewska i Ewa Schreiber.

Noworoczny debiut "Króla Rogera" w Australii

Już 20 stycznia 2017 roku w Sydney odbędzie się australijska premiera „Króla Rogera” Karola Szymanowskiego w reżyserii Kaspera Holtena. Przedstawienie zostanie wykonane w Joan Sutherland Theatre, w słynnym budynku Sydney Opera House.

O radości z „Fidelia” [Korespondenci]

Historia czasem puszcza oko i takie mrugnięcie dostrzegłam, jadąc na moje pierwsze spotkanie z Fideliem Beethovena na żywo – do Paryża. Tak się bowiem składa, że pierwszymi słuchaczami pierwotnej wersji tego przedziwnego utworu byli głównie francuscy żołnierze, którzy podczas oblężenia Wiednia nie mieli nic lepszego do roboty, niż pójść na operę.

Macbeth w Poznaniu

„Macbeth” Oliviera Fredja w poznańskim Teatrze Wielkim jest spektaklem słabym. Przede wszystkim brakuje w nim koncepcji. Nie wiem nawet, o czym jest ten spektakl. Na pewno nie o metafizycznym złu, którego w pozbawionych charyzmy protagonistach – Makbecie i jego żonie – nie ma. Ale nie jest to także opowieść o konsekwencjach bezsenności, psychoanalityczne studium mrocznego pogranicza jawy i snu, bo wątek ten, wbrew zapowiedziom reżysera, zupełnie – poza prologiem i finałem, dość mechanicznie sklejonymi z resztą scenicznej akcji – nie wybrzmiewa.

Opera współczesna – numer specjalny

Istnieje pogląd, że opera to gatunek przeszłości,  a śpiewanie zamiast mówienia to rzecz nienaturalna. Tak twierdził sam Witold Lutosławski, wyrzekając się komponowania dzieł operowych. W niniejszym numerze MEKULTURY pragniemy pokazać, że to tylko bezrefleksyjnie powtarzany stereotyp. Opera współcześnie istnieje i ma się całkiem dobrze!

Język operowy Mariusza Trelińskiego

Mariusz Treliński jest obecnie jednym z najbardziej cenionych polskich reżyserów operowych. Ze świata filmu przeszedł do opery i z ogromnym powodzeniem realizuje dzieła należące do kanonu, jak i opery współczesne. Niniejszy tekst w ogólnym zarysie przedstawia najważniejsze cechy jego reżyserskiego stylu. 

Piąte urodziny "Madame Curie" Elżbiety Sikory

W Operze Bałtyckiej wkrótce rozpoczną się przygotowania do wystawienia Sądu ostatecznego Krzysztofa Knittla i Mirosława Bujko, którego premiera planowana jest na inaugurację sezonu artystycznego 2017/2018. Dzieło stanowić będzie trzecią odsłonę cyklu „Opera Gedanensis” promującego współczesnych polskich twórców operowych. Warto więc przyjrzeć się bliżej  kompozycji, która niespełna pięć lat temu zapoczątkowała cały projekt, a była nią Madame Curie Elżbiety Sikory w reżyserii Marka Weissa. 

„W operze współczesnej zachwycająca jest jej różnorodność”. Rozmowa z Agatą Zubel

O operze współczesnej, roli tekstu w muzyce, śpiewie klasycznym i eksperymentalnym oraz Czarodziejskiej górze Pawła Mykietyna z Agatą Zubel rozmawiała Magdalena Nowicka.

W oparach opery – relacja z Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Współczesnej „Warszawska Jesień

W tym roku Warszawska Jesień zapewniła słuchaczom prawdziwy kalejdoskop operowych wrażeń. W programie pojawiła się między innymi warszawska premiera Czarodziejskiej góry Pawła Mykietyna i Zagubionej autostrady Olgi Neuwirth, klasyczne dzieła operowe Salvatore Scriarinna, prawykonanie Memoopery Marty Śniady i Aarona S Sławomira Wojciechowskiego, a także koncerty prezentujące kompozycje parateatralne z tekstem lub śpiewem. Tak szeroki zakres stylistyczny prezentowanych utworów pozwalał przyjrzeć się bliżej operze współczesnej, która, jak się okazało, posiada wiele nieoczywistych twarzy.

„Passion and Resurrection” Jonathana Harveya, czyli jak dźwiękami oddać świętość, grzeszność, ciemność i światło

Od lat 60. XX wieku pasja Jezusa stała się wyjątkowo popularna wśród kompozytorów. U Jonathana Harveya, z naturalną kontynuacją w postaci zmartwychwstania, przyjęła formę „opery kościelnej” Passion and Resurrection. Jak mistrzowi syntezy udało się połączyć chorał gregoriański i myślenie spektralne? Jak brzmi aura świętego, a jak grzesznika? Dlaczego tylko w jednym momencie pojawia się klaster? Czy możemy usłyszeć aureolę? Warto przyjrzeć się, jak i dlaczego akurat w taki sposób, Harvey skomponował swój utwór.

Meandry adaptacji. Rzecz o "Carmen" i "Habanerze"

Biorąc pod uwagę specyfikę języków – zarówno dramatycznego, jak i muzycznego; ówczesne zasady panujące na scenie teatralnej oraz konwenanse społeczne, można śmiało stwierdzić, że nowela Mériméego to nie tylko inspiracja, na kanwie której powstała opera. Bizet i libreciści Carmen dokonali bowiem możliwie najwierniejszego przeniesienie tekstu literackiego w inną materię artystyczną, przy założeniu, że dzieło muzyczne również ma nosić cechy arcydzielności odpowiednie dla swego gatunku.

Stockhausen sprowadzany na ziemię [Korespondenci]

Donnerstag aus Licht Karlheinza Stockhausena, pierwsze z siedmiu ogniw trwającego prawie 30 godzin cyklu operowego Licht, można było usłyszeć i zobaczyć ponownie 35 lat po prawykonaniu w La Scali i 31 lat po wznowieniu w Covent Garden. Wystawienia trwającej sześć godzin (cztery godziny bez przerw) całości podjął się Teatr w Bazylei 25 i 26 czerwca, inaugurując mocnym akcentem planowaną serię prezentacji najważniejszych dzieł teatru muzycznego ostatnich dziesięcioleci.

"Czarodziejski flet" w Pałacu Czartoryskich

Po dwustu latach w Pałacu Czartoryskich znów zagości opera! – to chyba najważniejsze zdanie, jakie padło podczas prelekcji przed premierowym spektaklem Czarodziejskiego fletu, który odbył się 5 czerwca w Puławach. Przedsięwzięcie, będące finałem I Festiwalu im. Wincentego i Franciszka Lesslów, faktycznie potraktować trzeba jako moment wręcz historyczny – czy jednak historia zatoczyła koło?

Moses muss singen – opera dziecięca Prasquala

Niewiele dzieł napisanych przez polskich twórców z myślą o dzieciach odniosło międzynarodowy sukces i było wystawianych poza granicami Polski. Tym bardziej należy zwrócić uwagę na operę dla dzieci Prasquala Moses muss singen, której premiera odbyła się w 2010 roku w Städtischen Bühnen Münster. O sukcesie tego dzieła może świadczyć również fakt, że w kolejnych sezonach przedstawienie to było z powodzeniem regularnie wznawiane.

Festiwal KODY 2016. Spotkanie dwóch biegunów: tradycji i awangardy

Po raz ósmy w Lublinie odbył się Festiwal Tradycji i Awangardy KODY. Edycja trudna do zrealizowania, zawiła merytorycznie i logistycznie, stawiająca wyzwania także odbiorcom – tak wypada pokrótce podsumować tegoroczną odsłonę Festiwalu. Obierając sobie za temat przewodni zależność mowy i muzyki, organizator postawił poprzeczkę wysoko – jak się bowiem okazuje, kultura muzyczna nadal, pomimo wielu historycznych prób, dąży do zdefiniowania tej korelacji. Jakie są refleksje wynikające z Kodów?

Pięćdziesiąt pięć przymiarek do śmierci

Historia Aninki i Pepíčka, osieroconego przez ojca rodzeństwa, które musi zdobyć świeże mleko dla chorej matki, ale nie ma pieniędzy, idzie więc w ślady ulicznego kataryniarza Brundibára i próbuje zarobić na zakupy śpiewaniem – to w gruncie rzeczy dość prosta i w założeniu uniwersalna opowieść o zwycięstwie dobra nad złem. W Theresienstadt nabrała całkiem nowych znaczeń i urosła do rangi symbolu żydowskich losów.

Wyjątkowy koncert w wyjątkowym miejscu – Aleksandra Kurzak i Roberto Alagna w Centrum Spotkania Kultur w Lublinie

Po czterdziestu latach wyjątkowi arystyści zainaugorowali otwarcie miejsca, które można bez wątpienia nazwać wyjątkowym. Dlaczego warto użyć akurat tego przymiotnika? Po pierwsze w Lublinie wystąpili artyści szczególnie cenieni, prezentujący crème de la crème światowych scen operowych. Po drugie, wydarzenie było chrztem operowej sali Centrum Spotkania Kultur, miejsca, w którym na co dzień określenia czasu  – historia i przyszłość – identyfikują się z teraźniejszością.

Na bogato. "Poławiacze pereł" w Operze Wrocławskiej

Opera Poławiacze pereł stanowi w karierze Bizeta zapowiedź tego, kompozytor objawi w pełni w Carmen. Choć zbudowana na niewyszukanej historii, wciąż zachwyca bogactwem instrumentacji, ciekawymi rozwiązaniami harmonicznymi i wyjątkową melodyjnością.

Namiętny blask purpury

Namiętność można czytać różnie, przeżywać zawsze inaczej. Uderza zmysły, powołuje do świętości, wynosi emocje na piedestał. Wyrywa z marazmu, odrzuca kartezjański rozsądek, rozpala, budzi i upaja. Ale przede wszystkim powala bezpośredniością, absolutną i skończoną pełnią.

Opera w rozmiarze XS czyli "La serva padrona" na Scenie Marionetek Warszawskiej Opery Kameralnej

Zawsze w jakiś nieopisany sposób pociągało mnie to, co miniaturowe, kruche, delikatne. Kunsztowność, z jaką są wykonane rzeczy małe, nabiera dla mnie nowego znaczenia, gdy pomyślę, jak niewiele potrzeba, by je zniszczyć. Powiem więcej: urok tego, co drobne, przyćmiewa dla mnie nachalne piękno dzieł wielkich, często przeładowanych treścią, a już rzadziej olśniewających swoją gracją i błyskotliwością. Dlatego nie mogłam się oprzeć pokusie wybrania się na premierę intermezza La serva padrona [Służąca panią] Giovanniego Battisty Pergolesiego, która miała miejsce 26 lutego na Scenie Marionetek Warszawskiej Opery Kameralnej w Teatrze Królewskim w Starej Oranżerii.

Polska inauguracja nowego sezonu w Metropolitan Opera

Pierwszą premierą, która otworzy sezon artystyczny Metropolitan Opera w roku 2016/17 będzie spektakl operowy „Tristan i Izolda” w reżyserii Mariusza Trelińskiego, Dyrektora Artystycznego Teatru Wielkiego – Opery Narodowej.

Śpiew ponad wszystko

Autobiografia Renée Fleming to lektura, w której każdy czytelnik znajdzie coś dla siebie. Dla adeptów sztuki będzie wartościowa ze względu na obszerne fragmenty dotyczące techniki pracy z głosem. Wielbiciele opery znajdą w niej opis znanych przedstawień i portrety wielkich artystów. Miłośnicy literatury autobiograficznej – historię dziewczyny z niewielkiego miasteczka, która spełniła swoje marzenia.

Sztuka kontrapunktu

Mówi się, że książki nie należy oceniać po okładce. Jednak w tym przypadku właśnie ona stanie się punktem wyjścia dla charakterystyki wydawnictwa Operowy kontrapunkt. Libretto w Europie Środkowej i Wschodniej. Kremowe tło i zielona, prosta czcionka z tytułem, a pośrodku dwie zapisane pięciolinie, zwiastujące operowy kontrapunkt, ukryty pośród haftu mieniących się różnorodnością kwiatów, niekiedy przeglądających się we własnym odbiciu. Czytelna prostota.

Dwór mniej czy bardziej straszny? Relacja z premiery

Już na początku lipca byłam zaciekawiona nową reżyserią Strasznego dworu. Inna wersja polskiej opery narodowej o światowej sławie poparta radiową reklamą może zagwarantować pełną widownię. Rzeczywiście – 15 listopada 2015 roku rozglądając się po sali, nie zobaczyłam na niej wolnego miejsca.

„Jej głos jest pełen blasku…”. Si, Amore. Aleksandra Kurzak w rozmowie z Aleksandrem Laskowskim.

Kiedy pierwszy raz wzięłam do ręki książkę Si, Amore, czyli rozmowę Aleksandry Kurzak z Aleksandrem Laskowskim, w oczy od razu rzuciła mi się jej okładka. Błysk, pozłacana twarz artystki, to wszystko przyciągało wyrazistością i swoistą dostojnością na równi z dość osobliwym tytułem. Mogłoby się wydawać, że jest to dzieło przypadku, jednak już po przeczytaniu początkowych fragmentów doskonale wiemy, dlaczego książka przybrała właśnie taką formę.

Kreacja kobiety w "Zamku Sinobrodego"

Jednoaktowa opera pt. Zamek Sinobrodego ma dwóch równoważnych autorów. Bela Balázs napisał bogatą symbolicznie sztukę, którą następnie Bela Bartók, na prośbę samego pisarza, dopełnił równie gęstą treściowo muzyką. Opera powstawała w czasach fascynacji mroczną stroną człowieka. Na początku XX wieku rozkwit przeżywa freudowska psychoanaliza, której hasła przedstawiające człowieka jako niewolnika swoich popędów okazują się bardzo inspirujące dla artystów, szczególnie tych działających w nurcie ekspresjonistycznym. Baśń o tajemniczym mordercy, Sinobrodym, doskonale wpisywała się w tę estetykę.

Seminarium "Jak badać operę?". Patronat MEAKULTURY

W sobotę, 10 października w Instytucie Teatralnym odbędzie się jednodniowe, interdyscyplinarne seminarium Jak badać operę? przeznaczone dla praktyków i badaczy różnych dziedzin. Do udziału w seminarium zaproszeni zostali operolodzy, teatrolodzy, muzykolodzy i reżyserzy, którzy dyskutować będą o złożonej problematyce badań nad operą jako gatunkiem sztuki.

Niczym w The Metropolitan Opera…Od Donizettiego do Terencjusza

Nawet w dużych miastach kina starają się przyciągnąć publiczność, oferując tańsze bilety, organizując Nocne Maratony Filmowe, Poranki rodzinne lub… prezentując kolekcje malarstwa muzealnego. Sympatykom opery polecam cykl „The Metropolitan Opera: Live in HD”, przypominający najciekawsze przedstawienia nowojorskiego teatru, nierzadko z udziałem Polaków.

Recepcja opery "Porgy and Bess" George'a Gershwina w świetle amerykańskiej krytyki muzycznej w latach 1935-1936 (część II)

O krytyce muzycznej mówi się różnie. Kocha się ją, lubi, szanuje. Czasem gani lub – o zgrozo – bagatelizuje. Jej znaczenie powinno być bezsprzecznie niepodważalne. Jakże inaczej mielibyśmy dowiedzieć się, jak dane dzieło zostało przyjęte, jak odnalazło się w różnorakich kontekstach i jakie były dalej jego losy? Odpowiadając na te i wiele innych pytań, sięgnęłam po cenne wypowiedzi amerykańskich krytyków, dzięki którym możliwe było stworzenie obrazu recepcji opery Porgy and Bess.

Recepcja opery "Porgy and Bess" George'a Gershwina w świetle amerykańskiej krytyki muzycznej w latach 1935-1936 (część I)

O krytyce muzycznej mówi się różnie. Kocha się ją, lubi, szanuje. Czasem gani lub – o zgrozo – bagatelizuje. Jej znaczenie powinno być bezsprzecznie niepodważalne. Jakże inaczej mielibyśmy dowiedzieć się, jak dane dzieło zostało przyjęte, jak odnalazło się w różnorakich kontekstach i jakie były dalej jego losy? Odpowiadając na te i wiele innych pytań, sięgnęłam po cenne wypowiedzi amerykańskich krytyków, dzięki którym możliwe było stworzenie obrazu recepcji opery Porgy and Bess.

Trzy oblicza Dalekiego Wschodu [Korespondencja]

Na muzyczny program tegorocznego Holland Festival złożyły się spektakle i wydarzenia łączące się w różnorodne bloki tematyczne. Trzy dzieła muzyczno-teatralne związane z Dalekim Wschodem – The End, As Big as the Sky i Si Fan – recenzuje Stanisław Suchora.

"Między nimi a wiecznością nie było więcej niż minuta i pół" – multimedialna opera Dominika Karskiego

Dominik Karski to kompozytor, którego utwory od wielu lat są stale obecne na scenie muzyki nowej w Europie, USA i Australii. Muzyka Karskiego skupia się na poszukiwaniu nowych struktur brzmieniowych i muzycznych doznań poprzez eksploracje fizyczności wydobywania dźwięku. Już 30 maja w Toruniu zabrzmi multimedialna opera tego kompozytora zatytułowana Między nimi a wiecznością nie było więcej niż minuta i pół, skomponowana do libretta Pawła Krzaczkowskiego.

O duchu, materii i tym wszystkim, co pomiędzy

W hipererudycyjnym eseju muzycznym De Materie Louisa Andriessena i w perfekcyjnie dopracowanej w każdym szczególe inscenizacji Heinera Goebbelsa wszystko do siebie idealnie pasuje, wynika z siebie, równoważy się, odbija się w sobie nawzajem – poza owcami. Owce do niczego nie pasują, z niczego nie wynikają, nic nie znaczą. Wydają się parodiować sztukę, wyśmiewać racjonalizm, kwestionować harmonię. Są czystą anarchią, dadaistycznym objet trouvé umieszczonym w samym środku operowego widowiska.

W windzie podświadomości

Czwarte, trzecie, drugie… Ile można czekać? Z drugiej strony, dobrze, że winda działa – noszenie po schodach kilkukilogramowych siatek na piąte piętro nie należy do przyjemnych. A ten śpiewak z parteru znowu ćwiczy. Ciekawe, co? Może partię Orfeusza?

Opera i procenty

Opera to używka. Upaja. Jest ekscesem. W tym sensie jej powinowactwo z alkoholem, a dokładniej rzecz biorąc ze stanem, w jakim znajduje się poddany alkoholowej intoksykacji organizm, jest aż nazbyt oczywiste.

Międzynarodowa konferencja operologiczna w Poznaniu – patronat medialny

Prapremiera współczesnej opery „Space Opera, czyli mężczyzna, kobieta i…”, skomponowanej przez Aleksandra Nowaka na zamówienie Teatru Wielkiego w Poznaniu, jest doskonałym pretekstem do zorganizowania Międzynarodowej Konferencji Operologicznej – „Opera współczesna i teatr muzyczny wobec przemian technologicznych, kulturowych i gospodarczych”.

„Pamięć i rozrachunek” [„Memory and reckoning”] / Lyric Opera of Chicago

Lyric Opera z Chicago we współpracy z The Polish Institute New York oraz innymi polskimi i zagranicznymi organizacjami kulturalnymi zaplanowała na luty i marzec tego roku bogaty program wydarzeń związanych z postacią Mieczysława Wajnberga i jego operą pt. Pasażerka.

Beethoven w okowach wyobraźni

Tym razem prezentujemy wpis Doroty Kozińskiej, autorki bloga „Upiór w operze. Strona dla słuchających inaczej”. Zapraszamy do lektury!

Don Giovanni w La Monnaie [Korespondenci]

Kiedy na początku roku dowiedziałem się o planowanej na grudzień premierze „Don Giovanniego” w reżyserii Krzysztofa Warlikowskiego w brukselskiej operze pomyślałem, że jest to jeden z „pewniaków” sezonu. Mając w pamięci wystawione niedawno w La Monnaie „Medeę” i „Lulu” w reżyserii Warlikowskiego, oraz genialne kreacje Barbary Hannigan (choćby w brukselskiej „Lulu” czy w „Die Soldaten” z Monachium), szykowałem się na prawdziwą ucztę.

"Gwałt na Lukrecji". Część II

„Gwałt na Lukrecji” jest drugą z kolei operą Brittena. Powstała po „Peterze Grimesie”. Pomysł na temat dzieła został kompozytorowi dostarczony przez Erika Croziera, który w latach 30 uczestniczył w produkcji „Le viol de Lucrece” Andre Obey’a.

"Gwałt na Lukrecji". Część I

„Gwałt na Lukrecji” jest drugą z kolei operą Brittena. Powstała po „Peterze Grimesie”. Pomysł na temat dzieła został kompozytorowi dostarczony przez Erika Croziera, który w latach 30 uczestniczył w produkcji „Le viol de Lucrece” Andre Obey’a.

"Solaris" w Kolonii [Korespondenci]

Solaris inspirowało i nadal inspiruje. Tym razem Detlev Glanert postanowił przenieść powieść Lema na scenę operową. Czy sprostał tak trudnemu zadaniu?

"Recenzja powinna być merytoryczna". Rozmowa z Robertem Szczepańskim z Teatru Wielkiego w Poznaniu

Menedżer opery i filharmonii powinien być muzykiem czy ekonomistą? Co z budżetem takich instytucji? Czy krytyka „Parsifala” była słuszna? O zarządzaniu Teatrem Wielkim w Poznaniu opowiada Robert Szczepański – Zastępca Dyrektora ds. ekonomicznych i administracyjnych.

Per aspera ad astra – Krystian Adam Krzeszowiak

Droga Krystiana Adama do tego punktu przypomina nieco amerykański film. Pokonał wszelkie trudności, by dopiąć swego. Z małej miejscowości, w której grał na organach i fortepianie wyjechał do Wrocławia, by tu pod kierunkiem prof. Bogdana Makala studiować wokalistykę.