Mentoring Dziennikarski 2.0 – numer specjalny
Mentoring Dziennikarski 2.0 to numer specjalny, którym otwieramy rok 2026. Prezentujemy kolejne teksty Uczestników Programu.
Mentoring Dziennikarski – numer specjalny
Mentoring Dziennikarski dobiegł końca. Numer specjalny MEAKULTURA.pl tworzą teksty uczestników programu Fundacji MEAKULTURA.
Alternatywna stolica Polski: OFF Festival
OFF Festival to arcy-ważne wydarzenie kulturalne, które przyciąga swoją różnorodnością i jakościowym doborem programu muzycznego. To brzmienia, które integrują słuchaczy z całego świata. To prawdziwa „Alternatywna stolica Polski”.
Oj-czysty w rapowych wersach – subiektywny przegląd linijek
„Ja i litery mamy deal, ja i słowa mamy układ / Mówię im prawdę, bo im ufam”. Język oj-czysty w rapie.
Rap byłby ciekawszy, gdyby był mniej dochodowy. Wywiad z Marcinem Flintem
O dwóch skrajnościach postrzegania rapu w mainstreamie, motywacjach do bycia jego częścią oraz o podejściu dziennikarzy do artystów z szerokiego obiegu. Te tematy, w rozmowie z Marcinem Flintem – dziennikarzem muzycznym, redaktorem współpracującym m.in. z portalami CGM.pl, Interia.pl, Red Bull Music czy pismem Ultramaryna, podjęła Anna Grabowska.
Hip-hop (R)evolution to krótka historia o tym, jak kultura hip-hopowa zagościła w pewnym słowiańskim kraju na dobre
Hip-hop, a co za tym idzie rap, zagościł w Polsce na początku lat 90. Od początku swojej drogi przeszedł znaczną przemianę. O ewolucji rapu i rewolucji, jakiej dokonał na polskiej scenie muzycznej, przeczytać możecie w tym artykule.
W poszukiwaniu wolności. "Quebonafide. Romantic Psycho Film"
Ci, którzy spodziewali się, że będzie to dokument o życiu i karierze rapera lub choćby o samym procesie powstawania jego ostatniego albumu, mogą poczuć się zawiedzeni. Produkcja z taką formą nie ma bowiem nic wspólnego. Quebonafide: Romantic Psycho Film to bardziej dziennik z podróży rozumianej zarówno dosłownie, jak i metaforycznie.
"Weź głęboki oddech i wróć do tamtych dni". Wywiad z Vieniem i Bartoszem Paduchem – reżyserem filmu "Skandal. Ewenement Molesty"
Jak przebiegał proces powstawania filmu Skandal. Ewenement Molesty? Dlaczego w Polsce produkuje się tak niewiele dokumentów muzycznych? Czemu kultura hip-hopowa nie jest wpuszczana „na salony”? I wreszcie, co wyniknęło z ponownego przecięcia dróg dawnych członków legendarnej warszawskiej formacji? Odpowiedzi na te i inne pytania udzielają Piotr „Vienio” Więcławski i Bartosz Paduch.
Dusze niepokorne. Wywiad z 1988
O płycie W/88, współpracy z Włodim, Robertem Piernikowskim, solowych projektach, inspiracjach i poszukiwaniu brzmienia opowiada jeden z najbardziej oryginalnych producentów muzycznych na polskim rynku hip-hopowym – Przemysław Jankowiak, znany pod pseudonimem 1988.
Hot16Challenge2 – od raperskiej zabawy na bicie, po powszechną akcję charytatywną: subiektywny przegląd hip-hopowych ,,szesnastek”
Akcja ta w całej pełni zdominowała kartę „Na czasie” w serwisie YouTube, pozwoliła uwierzyć, że możemy choć w niewielkim stopniu wspomóc zwalczenie pandemii, a przede wszystkim pokazała, że Polacy naprawdę potrzebują zjednoczenia w chwilach kryzysu i co więcej – potrafią to zrobić. Hot16Challenge2 – wyzwanie twórcze, ruch charytatywny, cyrk na kółkach, czy znaczący element oswojenia pandemii? Przyjrzyjmy się fenomenowi akcji i subiektywnemu zestawieniu hip-hopowych hot16.
Gdyby Bóg słuchał rapu. Modlitwy z polskiego podwórka
Postać Boga, jeśli pojawia się w tekstach utworów hip-hopowych, bywa traktowana jako odnośnik, konstrukt kulturowy, hasło rzucone zaczepnie, mimochodem, żartem, często półsłowem. Bywa wplatane, przeplatane i doplatane do wcześniej skrojonych na miarę hitu wersów. Czasami dlatego, że się rymuje, czasami do końca nie wiadomo dlaczego – temat zdaje się pojawiać i podświadomie wypływać w tekstach z pozoru tematycznie odległych. Polskie rap-podwórko do Boga się porównuje, od Boga się odżegnuje, czasem krytykuje lub się przedrzeźnia – najczęściej po prostu szuka swojej prawdy. A gdyby Bóg naprawdę słuchał rapu? Przyjrzyjmy się najciekawszym modlitwom z polskiego podwórka.
Recenzent? Moralista? „Naprawiacz świata”? Kim właściwie jest krytyk muzyczny i jakie ma prawo do mówienia nie o sobie?
Entuzjazm w prosty sposób przekłada się na działanie, zgodnie z zasadą: ten, kto lubi słuchać, może też o swoich wrażeniach pisać i opowiadać. A wartość owej interpretacji zachwalać. Bo dziś to komentator szuka odbiorcy.
Laureaci Konkursu KROPKA 2016 – numer specjalny
Już po raz trzeci mamy przyjemność zaprezentować na łamach MEAKULTURY najlepsze teksty o muzyce wyróżnione przez jury Konkursu Polskich Krytyków Muzycznych KROPKA.
Tomasz Szachowski – Nagroda Fundacji MEAKULTURA
Nagrodę Fundacji MEAKULTURA za wybitne osiągnięcia w dziedzinie krytyki muzycznej otrzymał podczas III edycji Konkursu Polskich Krytyków Muzycznych KROPKA związany od wielu lat z Polskim Radiem i magazynem Jazz Forum dziennikarz i krytyk muzyczny Tomasz Szachowski.
Marek Zwyrzykowski – Nagroda Specjalna Sekcji Muzykologów ZKP
Po raz pierwszy w historii Konkursu Polskich Krytyków Muzycznych przyznana została Nagroda Specjalna Sekcji Muzykologów Związku Kompozytorów Polskich za działalność na rzecz muzyki w radiu i telewizji. Laureatem nagrody został Marek Zwyrzykowski, muzykolog i krytyk muzyczny, który w swojej pracy szczególną uwagę poświęca poświęca polskiej muzyce współczesnej. Poniżej prezentujemy obszerny biogram laureata i serdecznie gratulujemy sukcesu!
Nagroda Specjalna III edycji Konkursu Kropka
Nagrodę Specjalną III edycji Konkursu KROPKA za tekst o muzyce polskiej opublikowany poza granicami Polski otrzymał David Pountney za artykuł „André Tchaikowsky: from Warsaw to Belmont via a wardrobe”. Recenzja opery Andrzeja Czajkowskiego „Kupiec wenecki” ukazała się w „The Guardian”
Bez winylu
Didżejowanie z laptopa zadomowiło się w kulturowym pejzażu, ale jeśli przyniosło jakąś rewolucję, to jej skutki są przynajmniej niejednoznaczne
Let The World Burn
Księżyc nad Katowicami i miesiączek nad Bronowicami – a na ziemi i pod ziemią Furia. Ślązacy zaprezentowali tej jesieni nowe materiały: mini album „Guido” i longplay „Księżyc milczy luty”. To dobry powód, by sprawdzić, dlaczego pozwalają światu płonąć.
Międzynarodowe Letnie Kursy Nowej Muzyki w Darmstadcie
W 2016 roku na Letnich Kursach Nowej Muzyki nikt nie spierał się godzinami o ocenę premierowego utworu Johannesa Kreidlera ani o tezy wykładu Harry’ego Lehmanna. Odbywające się w dwuletnim rytmie kursy ukazują skalę zmian, jakie zaszły w nowomuzycznym świecie na przestrzeni zaledwie kilkuset dni. I tym razem nie są to zmiany estetyczne, a światopoglądowe, polityczne, jak również pełzająca zmiana pokoleniowa
Mama ma, trochę dobra, trochę zła
„Mama ma, trochę dobra, trochę zła”, czyli tydzień z kołysankami (i pobudkami) współczesnego Mazowsza Północnego. Folklor dziecięcy w codziennym użyciu.
Kanon XIX/XX: Kisielewski
Pod koniec życia wyraził żal, że stając się zwierzęciem politycznym, zaniedbał muzykę.
Nieustanni w tangu. Wywiad z Leszkiem Gnoińskim
O fenomenie Republiki, klimacie muzycznym Polski lat 80. i czasu przemian oraz o książce „Republika. Nieustanne tango”z Leszkiem Gnoińskim rozmawia Anna Wyżga.
Jak mówić i pisać o muzyce popularnej? Od Enea Spring Break do Eurowizji
Prezentujemy Państwu numer specjalny, którego tematyka skupia się wokół szerokiego i jak się okazuje trudnego do zdefiniowania pojęcia muzyki popularnej. Wszystko za sprawą inspiracji panelem zorganizowanym przez Fundację MEAKULTURA, a także poznańskim wydarzeniem Spring Break Showcase Festival & Conference, które odbyło się w dniach 20–22 kwietnia 2017.
Brzydkie słowa, brudny dźwięk. Jak analizować relację komunikacyjną między muzykami a słuchaczami
Kultowy zespół street punkowy ze Szczecina The Analogs, słuchany zarówno przez skinheadów, jak i punków, śpiewał przed laty: „kiedyś na ślepo wierzyłem idolom, ale zmądrzałem i czas ich pochłonął. W życiu spotkałem ludzi nieżyczliwych. Spotkałem Oi! młodzież i jestem szczęśliwy (…). To tacy jak ja są esencją tych ulic i brudnych bram. W szarości tramwajowej potrafią wesoło spędzać wolny czas. To nasze ciężkie buty, to uśmiechnięte gęby, To wybryki chuligańskie, to wybite zęby. Czasem radośni a czasem wredni. To my Oi! młodzież idziemy tędy”.
Na przekór eksperymentom. „Emerge” Tomasza Jakuba Opałki
Choć Emerge jest pierwszą płytą monograficzną Opałki, to po wysłuchaniu jej chyba mało kto poczuje „atmosferę debiutu”. Początkowo zastanawiałam się, jaki efekt da zestawienie obok siebie kompozycji nagranych przez różne zespoły, stworzonych na przestrzeni siedmiu lat. Po wielokrotnym odsłuchaniu utworów okazało się jednak, że tworzą one spójny, świetnie nagrany materiał, który powinien dać dużo przyjemności wszystkim miłośnikom współczesnej muzyki symfonicznej.
Sed Contra Ensemble i muzyka współczesna na Ukrainie
Festiwale muzyki współczesnej zdominowane są przez zachodnie zespoły, często z wieloletnim stażem, specjalizujące się w muzyce nowej. Tymczasem organizatorzy Poznańskiej Wiosny Muzycznej postanowili spojrzeć również w drugą stronę i zaprosić młody ensemble zza naszej wschodniej granicy. I był to doskonały wybór, bo koncert gości z Kijowa okazał się jednym z najlepszych wydarzeń tegorocznego festiwalu.
Video wykład. Wpływ zimnej wojny na polską szkołę kompozytorską
Jak wyglądała polityka kulturalna po obu stronach „żelaznej kurtyny”? Czy Festiwal „Warszawska Jesień” pokazał wyższość kultury socjalistycznej nad kapitalistyczną? Co miała wspólnego awangarda i CIA? Na te i inne pytania odpowiada w swoim video wykładzie Profesor Krzysztof Meyer.
Wzór na piękno muzyki
Kakofonia, szumy, zgrzyty. Nie każdy dźwięk może być piękny, a przynajmniej nie od razu. Truizmem jest stwierdzenie, że muzyka w kontekscie nowego czasu nabiera nowego znaczenia. To, co ignorowane, z czasem może okazać się wartościowe, to, co szokujące – zaciekawia, a to, co brzydkie, drażniace czy nieprzyjemne zaczyna zachwycać.
Awangarda polskiej muzyki elektronicznej w opiniach dzieci i młodzieży
Polska muzyka awangardowa zajmuje w świecie znaczącą pozycję. Szczególnym jej gatunkiem jest muzyka elektroniczna i elektroakustyczna. Atrakcyjność tej twórczości pod względem silnego oddziaływania na wyobraźnię odbiorcy sprawia, że stanowi ona idealny materiał do prezentacji w gronie dzieci i młodzieży. Początkowo może wywoływać zdziwienie i uśmiech, lecz przy odpowiednim doborze utworów ma szansę zainteresować młodego odbiorcę.
"Na świecie jest za dużo przeciętnych kompozycji. Pozostaną tylko te najlepsze". Wywiad z Krzysztofem Pendereckim
O domu i pracy zawodowej, o młodości i bieżących wyzwaniach, o wielkim ogrodzie i wielkich formach muzycznych, a także o najnowszej płycie nagrodzonej Grammy, z Krzysztofem Pendereckim rozmawiają Maria Majewska i Ewa Schreiber.
46. "Poznańska Wiosna Muzyczna" w relacjach młodych krytyków
Prezentujemy owoc warsztatów krytyki muzycznej przeprowadzonych przez Fundację MEAKULTURA w ramach projektu realizowanego przy wsparciu Miasta Poznania. Na mozaikową relację złożyły się refleksje młodych krytyków, formułowane na bieżąco po koncertach Festiwalu „Poznańska Wiosna Muzyczna”.
Warsztaty krytyki muzycznej z Fundacją MEAKULTURA
Poznańska Wiosna Muzyczna stała się kolejną okazją do spotkania młodych krytyków w ramach warsztatów zorganizowanych przez Fundację MEAKULTURA. Zajęcia ze specjalistami od muzyki nowej, muzykologami, redaktorami magazynu „Glissando”, Krzysztofem Marciniakiem i Janem Topolskim odbyły się w dniach 29-30 marca w klubie festiwalowym – Tandem Studio. Jak na festiwal muzyki współczesnej przystało, również tematyka warsztatów skupiała się wokół najnowszej twórczości, a nawet muzyki przyszłości.
Wokół 46. "Poznańskiej Wiosny Muzycznej". Numer specjalny
Oddajemy do Waszych rąk numer specjalny pisma MEAKULTURA – Wokół 46. „Poznańskiej Wiosny Muzycznej”. Znajdziecie w nim owoce warsztatów krytyki muzycznej przeprowadzonych przez Fundację MEAKULTURA dzięki wsparciu Miasta Poznania. 46. edycja poznańskiego festiwalu stała się dla nas także pretekstem do przybliżenia fenomenu polskiej muzyki współczesnej.
Balet (nie)męska sprawa?
Co sprawiło, że balet z typowo męskiej sztuki skupionej wokół królewskich dworów stał się dziedziną czysto kobiecą, do przesady utożsamianą z małymi tancereczkami w różowych tiulowych spódniczkach albo łabędzimi bohaterkami baletów Czajkowskiego?
Opera współczesna – numer specjalny
Istnieje pogląd, że opera to gatunek przeszłości, a śpiewanie zamiast mówienia to rzecz nienaturalna. Tak twierdził sam Witold Lutosławski, wyrzekając się komponowania dzieł operowych. W niniejszym numerze MEKULTURY pragniemy pokazać, że to tylko bezrefleksyjnie powtarzany stereotyp. Opera współcześnie istnieje i ma się całkiem dobrze!
Język operowy Mariusza Trelińskiego
Mariusz Treliński jest obecnie jednym z najbardziej cenionych polskich reżyserów operowych. Ze świata filmu przeszedł do opery i z ogromnym powodzeniem realizuje dzieła należące do kanonu, jak i opery współczesne. Niniejszy tekst w ogólnym zarysie przedstawia najważniejsze cechy jego reżyserskiego stylu.
Piąte urodziny "Madame Curie" Elżbiety Sikory
W Operze Bałtyckiej wkrótce rozpoczną się przygotowania do wystawienia Sądu ostatecznego Krzysztofa Knittla i Mirosława Bujko, którego premiera planowana jest na inaugurację sezonu artystycznego 2017/2018. Dzieło stanowić będzie trzecią odsłonę cyklu „Opera Gedanensis” promującego współczesnych polskich twórców operowych. Warto więc przyjrzeć się bliżej kompozycji, która niespełna pięć lat temu zapoczątkowała cały projekt, a była nią Madame Curie Elżbiety Sikory w reżyserii Marka Weissa.
„W operze współczesnej zachwycająca jest jej różnorodność”. Rozmowa z Agatą Zubel
O operze współczesnej, roli tekstu w muzyce, śpiewie klasycznym i eksperymentalnym oraz Czarodziejskiej górze Pawła Mykietyna z Agatą Zubel rozmawiała Magdalena Nowicka.
W oparach opery – relacja z Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Współczesnej „Warszawska Jesień
W tym roku Warszawska Jesień zapewniła słuchaczom prawdziwy kalejdoskop operowych wrażeń. W programie pojawiła się między innymi warszawska premiera Czarodziejskiej góry Pawła Mykietyna i Zagubionej autostrady Olgi Neuwirth, klasyczne dzieła operowe Salvatore Scriarinna, prawykonanie Memoopery Marty Śniady i Aarona S Sławomira Wojciechowskiego, a także koncerty prezentujące kompozycje parateatralne z tekstem lub śpiewem. Tak szeroki zakres stylistyczny prezentowanych utworów pozwalał przyjrzeć się bliżej operze współczesnej, która, jak się okazało, posiada wiele nieoczywistych twarzy.
„Passion and Resurrection” Jonathana Harveya, czyli jak dźwiękami oddać świętość, grzeszność, ciemność i światło
Od lat 60. XX wieku pasja Jezusa stała się wyjątkowo popularna wśród kompozytorów. U Jonathana Harveya, z naturalną kontynuacją w postaci zmartwychwstania, przyjęła formę „opery kościelnej” Passion and Resurrection. Jak mistrzowi syntezy udało się połączyć chorał gregoriański i myślenie spektralne? Jak brzmi aura świętego, a jak grzesznika? Dlaczego tylko w jednym momencie pojawia się klaster? Czy możemy usłyszeć aureolę? Warto przyjrzeć się, jak i dlaczego akurat w taki sposób, Harvey skomponował swój utwór.
Klawesyn i muzyka nie-dawna. Numer Specjalny
Tytuł niniejszego numeru specjalnego w prosty i przewrotny sposób nawiązuje do typowego skojarzenia klawesynu z muzyką dawną. Ale czym w zasadzie jest muzyka dawna? Określenie to weszło na stałe do słownika muzycznego i przyjęło niechlubną pozycję słowa w pewnym sensie bez znaczenia. Wydanie specjalne poświęcamy klawesynowi nowemu, odkrytemu ponownie w XX wieku.
Ogólna klasyfikacja typów klawesynu
Dzisiejsza klawesynowa praktyka wykonawcza wyróżnia dwa główne typy instrumentów: kopię historycznego instrumentu oraz klawesyn XX-wieczny. Pierwszy typ korzysta ze wzorów klawesynów oryginalnych, które zachowały się i stanowią dziś niezwykle wartościowe zabytki (często działające) kultury muzycznej minionych epok. Drugi typ to klawesyn stworzony w XX wieku, który inspiruje się w pewnym stopniu klawesynem dawnym. Posiada jednak odmienną specyfikę i różne od swojego przodka walory brzmieniowe. Jak jest zbudowany klawesyn i jak można sklasyfikować jego rodzaje?
Ośrodek w Saint-Leu-la-Fôret w artystycznej i pedagogicznej działalności Wandy Landowskiej
Wanda Landowska odegrała nieocenioną rolę we wskrzeszeniu tradycji klawesynowej na początku XX wieku. Za sanktuarium swoich działań obrała dom w podparyskiej miejscowości Saint-Leu-la-Fôret. Pociągi odchodzące w dni koncertów z Paryża do Saint-Leu-la-Fôret niektórzy nazywali „pociągami Landowskiej”. Zainteresowani przybywali na kursy z całej Europy, ale nie brak było też chętnych z bardziej odległych zakątków świata.
"Moja muzyka ma barok odgrywać, nie zaś imitować". Wywiad z Andrzejem Kwiecińskim.
„Nie interesują mnie ani stylizacje, ani gra z konwencjami. Moim zamiarem jest tworzenie muzyki, która z odziedziczonych po modernistycznej awangardzie idiomów buduje repertuar gestów pełniących funkcje analogiczne do muzycznych gestów doby baroku.” Jaką rolę odgrywa muzyka baroku w życiu i twórczości Andrzeja Kwiecińskiego?
Gośka Harpsichording
Gośka Harpsichording, a właściwie to Gośka Isphording: jedna z najwybitniejszych interpretatorek muzyki klawesynowej naszych czasów. Artystka – multiinstrumentalistka bierze udział w premierach dziesiątek napisanych specjalnie dla niej utworów, wykorzystując obok klawesynu taśmę, głos, preparacje, syntezator i rozmaite elektroniczne formy kształtowania dźwięku.
"Time Present And Time Past” – o barokowo-minimalistycznym recitalu klawesynowym Mahana Esfahaniego
„To instrument naszych czasów” – tak o klawesynie mówi Mahan Esfahani, młody amerykański muzyk irańskiego pochodzenia. Z pełnym przekonaniem i uporem powtarza, że klawesyn jest zarówno „historyczny”, jak i „żyjący”, i że to właśnie ukochany instrument otworzył go na muzykę współczesną. Potwierdzeniem jego zamiłowania do łączenia tego, co dawne i współczesne jest płyta „Time Present And Time Past” nagrana we współpracy z Concerto Köln i wydana nakładem Deutsche Grammophon w 2015 roku.
Zróbmy to razem
Marek Grechuta śpiewał o ocaleniu od zapomnienia. Mikesz nie śpiewa Grechuty, ale ocala. W założonym przez siebie projekcie Szmata przypomina twórczość pierwszej fali polskiego punka oraz nadaje jej nowe życie. Wspierany przez liderów pierwszych polskich zespołów punk rockowych oraz muzyków spotkanych na swojej drodze, remasteruje i nagrywa na nowo stare kawałki z energią, której pozazdrościć może mu niejeden młody zespół.
Ucieczka w blues – Breakout za granicą
Breakout nie jest najdłużej działającym polskim zespołem rockowym. Nie jest też pewnie pierwszym, który przychodzi na myśl. Ale bez wahania może stawać do rywalizacji o tytuł najważniejszego. Przede wszystkim ma na swoim koncie rewolucyjne dla polskiej muzyki rozrywkowej przejście od brzmienia big beatowego do blues rockowego, tym samym otwierając drogę dla zakochanych w nowszych brzmieniach muzyki zachodniej.
O początkach i znaczeniu muzyki rockowej w PRL-u. Numer specjalny
Paradoksalnie najlepszym czasem dla muzyki rockowej w Polsce był PRL. Chociaż na półkach sklepowych nie było praktycznie niczego, nie mówiąc już o dostępności do muzyki zachodniej, to właśnie wtedy rock rozwijał się najlepiej.
Rock w Krakowie. Wywiad z Antkiem Krupą.
O tym jak rock’n’roll stawiał pierwsze kroki w Krakowie z polskim muzykiem, kompozytorem, publicystą i dziennikarzem Radia Kraków – Antkiem Krupą – rozmawia Anna Wyżga.
Jak analizować muzykę rockową? "Boskie Buenos" zespołu Maanam
Muzyka popularna, pomimo tego, że istnieje już ponad 50 lat, traktowana jest przez muzykologów marginalnie. Być może ze względu na jej prostotę czy amatorski charakter uważana jest za niewartą głębszych badań, chociaż wciąż nie ma jednej „recepty” na to, jak taką muzykę należy analizować.
Rzecz o wywijaniu marynarkami. Konformizm i kontestacja w polskim big beacie
Kiedy myślimy o polskiej muzyce popularnej w PRL, do głowy przychodzą nam Jarocin, drugi i trzeci obieg, próby omijania komunistycznej cenzury czy wręcz otwarty sprzeciw wobec władzy. A jak wyglądał stosunek muzyków i słuchaczy do PRL-owskiej rzeczywistości na samym początku obecności muzyki rockowej w naszym kraju? Czy zaszczepiony nad Wisłą rock and roll, nazwany u nas big beatem, niósł ze sobą bunt? Czy lata 60. w Polsce były, podobnie jak na Zachodzie, dekadą młodzieńczej kontestacji? Rzućmy okiem na dokumenty oraz wspomnienia z tamtych lat i zobaczmy, co krzyczała młodzież na ówczesnych koncertach.
Czy historię muzyki XX wieku należy napisać raz jeszcze? Wywiad z Marcinem Trzęsiokiem
Od kilku lat zaobserwować można zmiany w sposobie pisania o muzyce. O tym jak te zmiany przebiegają i dlaczego historię muzyki XX wieku trzeba napisać raz jeszcze w wywiadzie przeprowadzonym przez Annę Gluc i Karolinę Dąbek opowiedział nam Marcin Trzęsiok – teoretyk muzyki i filozof, wykładowca Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach. W swoich rozważaniach zajmuje się estetyką muzyki XIX i XX wieku.
Video wykład. Kwestia wyboru – cz. 1
W naszym codziennym życiu stykamy się z wyborami, często z pozoru nieistotne działania, które podejmujemy mają olbrzymie konsekwencje dla naszej przyszłości. Cyfrowy świat otwiera przed współczesnym kompozytorem setki dróg, które przechodzą przez filtr jego doświadczeń, czy upodobań estetycznych. Nieznajomi wkraczają w życie. Świat dyskretnie modeluje wrażliwość.
Interaktywność bardzo kontrolowana
Wśród czarnych ścian sali kameralnej Narodowego Forum Muzyki dwóch wykonawców – widoczny dla publiczności flecista Tarmo Johannes oraz odpowiedzialny za elektronikę Tammo Sumera, ukryty z tyłu na miejscu akustyka. Obaj jednak tak samo ważni, o równorzędnej roli w procesie wykonawczym.
Na konferencję marsz!
Na muzycznej mapie Polski zakorzeniły się już na dobre różnego rodzaju festiwale czy cykle koncertów prezentujące słuchaczom porcje dobrej muzyki. Coraz częściej jednak towarzyszą im wydarzenia, w których nie dźwięk, a słowo mówione odgrywa główną rolę: konferencje, sympozja, wykłady, konwersatoria, spotkania z kompozytorami czy muzykologami. Nie o nich jednak tutaj, lecz o wydarzeniach, podczas których zaczyna się rozmowa i wymiana myśli o muzyce ludzi młodych, którzy w przyszłości być może tworzyć będą krajobraz kulturalny naszego kraju – konferencjach studenckich.
Numer specjalny. Współczesny twórca. Drogi i wybory
Prezentowany Państwu numer specjalny jest pokłosiem konferencji naukowej Elementi IV. Artykulacje organizowanej w marcu bieżącego roku przez Koła Naukowe Studentów: Kompozycji oraz Teorii Muzyki Akademii Muzycznej w Krakowie. Co za tym idzie, tworzony był przez odmienne środowiska: teoretyczne i kompozytorskie. Tytuł od początku co najmniej dwuznaczny i niepewny, ponieważ sam temat konferencji dostarczał wielu problemów organizatorom i prelegentom. Jak to często w takich sytuacjach bywa, czas zweryfikował to, co niedopowiedziane.
A / Å
Pod względem historycznym Aarhus jest jednym z najstarszych miast Skandynawii. Biorąc pod uwagę średnią wieku mieszkańców, plasuje się jednak w czołówce najmłodszych miast Danii. Aarhus to drugie największe miasto Danii, w którym od niemal dwóch lat, z większymi lub mniejszymi przerwami, mieszkam i studiuję. Trudno wyrzec się porównawczego charakteru opisów, doświadczeń nabytych podczas dwóch lat studiów w Det Jyske Musikkonservatorium, pobytu w Aarhus, ze studiami w Akademii Muzycznej w Krakowie, ponad dwudziestoma latami spędzonymi w „stolicy intelektualizmu i kultury”.
Wprowadzenie do kampu w muzyce współczesnej
Podejmując temat estetyki kampu w sztuce, zdawałem sobie sprawę, że trudno ją sformułować w twardym wywodzie teoretycznym. Definicje kampu zmieniały się na przestrzeni ostatnich 50 lat, a przynależność konkretnych dzieł do tej estetyki w wielu przypadkach jest niejednoznaczna. Również na początku należy zadać pytanie, jakie są właściwie związki kampu z muzyką.
Moses muss singen – opera dziecięca Prasquala
Niewiele dzieł napisanych przez polskich twórców z myślą o dzieciach odniosło międzynarodowy sukces i było wystawianych poza granicami Polski. Tym bardziej należy zwrócić uwagę na operę dla dzieci Prasquala Moses muss singen, której premiera odbyła się w 2010 roku w Städtischen Bühnen Münster. O sukcesie tego dzieła może świadczyć również fakt, że w kolejnych sezonach przedstawienie to było z powodzeniem regularnie wznawiane.
Edukacja małego dziecka według Edwina E. Gordona
Profesor E.E. Gordon opracował teorię uczenia się muzyki, która w bardzo prosty, logiczny sposob pozwala skutecznie prowadzić dzieci przez muzyczny świat. Zaczyna się od akulturacji, która nigdy się nie kończy – podobnie jak rosnący niemal z każdym dniem zasób słów i zwrotów.
U progu kariery pianistycznej
Wobec coraz większej liczby początkujących pianistów niezwykle interesujące wydaje się pytanie o to, co warunkuje ich sukces w edukacji pianistycznej? Niewątpliwie wpływ ma na to cały szereg czynników różnej natury. Choć kwestia determinant sukcesu wykracza poza ramy tego artykułu, ważne dla dalszych rozważań wydaje się ustalenie zależności między tzw. talentem, rozumianym tu jako predyspozycje wrodzone oraz umiejętności nabyte podczas wielu lat pracy z instrumentem a potencjalnym sukcesem adepta.
Muzyka dla Dzieci – numer specjalny
Muzyka dla dzieci to oczywiście temat-ocean. Z okazji Dnia Dziecka, w naszym numerze specjalnym staraliśmy się spojrzeć na nią z kilku stron: biorąc pod uwagę umuzykalnianie dzieci, ich edukację muzyczną oraz komponowanie utworów „dziecięcych” czy też kierowanych do dzieci.
Smykofonia – seria płyt dla najmłodszych
Jak zachęcić dzieci do słuchania muzyki poważnej? Jak im ją przybliżyć, skoro na co dzień stykają się przede wszystkim z muzyką popularną? Jak sprawić, by wydawała im się intrygująca, by kojarzyła się z przyjemnością i zabawą?
Ania Broda i muzyka elficka
„Właściwie trudno mi powiedzieć, czy to ja zajmuję się Muzyką, czy Muzyka zajmuje się mną?” Takimi słowami Ania Broda wita osoby odwiedzające jej stronę internetową. Jak tworzy? Czy piosenki dla dzieci to istotna część jej twórczości? Zapraszamy do przeczytania wywiadu z wokalistką.
Druga edycja Konkursu Polskich Krytyków Muzycznych – numer specjalny
Za nami druga edycja Konkursu Polskich Krytyków Muzycznych KROPKA zorganizowanego przez Fundację MEAKULTURA. Po miesiącach konkursowych zmagań, po uroczystej Gali przychodzi czas na refleksję i spokojną lekturę tekstów, które w tym roku przyniosły laury swoim autorom.
Drugi obieg polskiej piosenki
Twierdzenie, że disco polo to współczesna twórczość ludowa jest nieaktualne: muzyka discopolowa miała w sobie wiele z nowoczesnego folkloru, ale ponad 20 lat temu. Dziś ten gatunek nie wymaga specjalnej ochrony.
Nagroda Specjalna dla Johna Allisona
W tym roku Nagroda Specjalna trafiła do rąk brytyjskiego krytyka muzycznego, Johna Allisona. W imieniu laureata nagrodę odebrał Dyrektor Instytutu Adama Mickiewicza, Paweł Potoroczyn.
Gala Finałowa drugiej edycji Konkursu Polskich Krytyków Muzycznych – relacja
12 maja o godz. 18.30 w siedzibie Polskiego Wydawnictwa Muzycznego w Warszawie odbyło się wyczekiwane rozdanie nagród drugiej edycji Konkursu Polskich Krytyków Muzycznych KROPKA. Konkurs odbył się z inicjatywy Fundacji MEAKULTURA. Jest to jedyne tego typu przedsięwzięcie w Polsce, a jego pomysłodawczynią jest Prezes Fundacji, dr Marlena Wieczorek.
Lekkomyślność. Bach Giuliana Carmignoli
Transmisja radiowa przemienia muzykę, odrywa ją od ciał wykonawców i niesie daleko. Schwytana w rozpiętej nad naszymi głowami pajęczej sieci eteru daje się słuchać bez względu na fizyczne oddalenie.
Pięćdziesiąt pięć przymiarek do śmierci
Historia Aninki i Pepíčka, osieroconego przez ojca rodzeństwa, które musi zdobyć świeże mleko dla chorej matki, ale nie ma pieniędzy, idzie więc w ślady ulicznego kataryniarza Brundibára i próbuje zarobić na zakupy śpiewaniem – to w gruncie rzeczy dość prosta i w założeniu uniwersalna opowieść o zwycięstwie dobra nad złem. W Theresienstadt nabrała całkiem nowych znaczeń i urosła do rangi symbolu żydowskich losów.
„Your Eyes Can Deceive You”: „Gwiezdne Wojny” i muzyka eksperymentalna
Prawdopodobnie w chwili, w której czytacie ten tekst, większość z Was ciągle jest w tej samej sytuacji, co ja kończąc go – wciąż czekamy na NASZ seans nowej części Gwiezdnych Wojen. Prawdopodobnie więc wiecie na temat dźwięku oraz muzyki w nowej części mniej więcej tyle co ja: że John Williams skomponował kolejną część klasycznej ścieżki, zaś nad dźwiękowym dizajnem świata przedstawionego ponownie czuwa Ben Burtt, który (wnioskując po trailerach) bazuje w dalszym ciągu na audialnym „kapitale założycielskim” filmu z roku 1977 (oficjalnie nazywanego Star Wars Episode IV: New Hope).
Między dźwiękami
WIELE SIĘ OSTATNIO PISZE I MÓWI O NARCYZMIE – CHOROBIE NASZYCH CZASÓW. EPIDEMIA JEST JUŻ WŁAŚCIWIE FAKTEM, DOTYKA W RÓŻNYCH POSTACIACH WSZELKIE FORMY LUDZKIEJ EGZYSTENCJI, JEST PRZEDMIOTEM ROZWAŻAŃ PSYCHOLOGÓW, SOCJOLOGÓW, POLITYKÓW, ALE JAKBY RZADZIEJ ARTYSTÓW, KTÓRYCH NARCYZM WYDAJE SIĘ WSZYSTKIM OCZYWISTY I NAWET NIEZBĘDNY.
Uchem filozofa: Czy muzyka może być moralna? – numer specjalny
Rozważania nad istotą muzyki nie ograniczają się wyłącznie do kategorii artystycznych czy estetycznych, obejmują także sferę etyczną. Niejednokrotnie rozmyślamy o przyjemności – bądź jej braku – doświadczanej podczas słuchania wybranego utworu muzycznego. Rzadziej jednak stawiamy pytanie, jak robili to starożytni filozofowie, czy w muzyce istnieje dobro lub zło. A zatem: czy muzyka może być moralna?
Atak na Europę! Polscy artyści na Eurosonic Noorderslag 2016
Od trzydziestu lat małe, holenderskie miasto Groningen na cztery dni w roku zamienia się w miejsce spotkań ludzi, dla których muzyka to nie tylko radio w tle lub słuchawki na uszach w drodze do pracy. Eurosonic Noorderslag to wyjątkowo różnorodne i barwne połączenie festiwalu i konferencji.
Muzyczne napędzanie grzechów poważnych
O wpływ muzyki na nasze zachowanie najlepiej byłoby zapytać ekspertów w dziedzinie psychologii, jednak dla muzycznych pasjonatów, znawców czy laików, kwestia ta nie jest obca. Często słyszy się o czarno-białym jak klawisze fortepianu podziale na muzykę „dobrą” i „złą”, wzorcową i mierną, uszlachetniającą i deprawującą – albo po prostu poważną i popularną. Rozczarować może się ten, kto ślepo wierzy w ów szablonowy schemat. Nie zawsze to, co dobrze skomponowane artystycznie musi za sobą nieść to, co dobre moralnie.
Janusowe oblicze muzyki. Recenzja tomu "Miscellanea Anthropologica et Sociologica. Muzyka i Moralność" pod redakcją Anny Chęćki-Gotkowicz
Spośród wszystkich dziedzin sztuki muzyka uchodzi za najbardziej niewinną, wolną od treści i znaczeń, a mimo to w ulotnym doświadczeniu, dotykając najskrytszych pokładów ludzkiej wrażliwości, prezentuje swą hipnotyczną siłę, wyrażając tak wiele i nic zarazem. Czy możliwe jest zatem, by dźwięki kryły moralne przesłanie?
Perspektywa psychologii muzyki w obliczu moralności. Wywiad z Doktorem Rafałem Lawendowskim
Filozoficzne pytania, psychologiczne odpowiedzi. O wpływie muzyki na nasze moralne zachowanie, z punktu „słyszenia” psychologii, opowiada Dr Rafał Lawendowski w wywiadzie przeprowadzonym przez Katarzynę Bogdanowicz i Weronikę Bigus.
Etyczny wymiar muzyki. Czy muzyka była jednym ze źródeł ucisku w obozach zagłady?
Kim jest człowiek? Czym jest muzyka? Takie pytania zadają sobie zarówno etycy jak i estetycy. Podmiot jakim jest człowiek i przedmiot, narzędzie jakim jest muzyka. Człowiek, osoba, czyn, moralność. Zagadnienia, które były, są i będą w centrum zainteresowania filozofów moralności.
Fryderyk Chopin – numer specjalny
Najnowszy numer specjalny MEAKULTURY poświęcony jest Fryderykowi Chopinowi. Data ukazania się tej publikacji nie jest przypadkowa. Kompozytor urodził się 1 marca (bądź, jak twierdzą niektórzy badacze, 22 lutego) 1810 roku w Żelazowej Woli. Nasz numer specjalny będzie zatem swego rodzaju prezentem urodzinowym.
Nokturn g-moll op. 15 nr 3 Fryderyka Chopina
Nokturn g-moll zajmuje ostatnie miejsce w opusie 15, dedykowanym Ferdynandowi Hillerowi, a wydanym w 1833 roku. Aura tajemniczości, którą rozpościera już od pierwszych taktów, wielokrotnie skłaniała komentatorów twórczości Chopina do barwnych interpretacji.
O zachowaniu się przy stole – XVII Konkurs Chopinowski w oczach krytyków (część I)
W przypadku takiego wydarzenia, jakim jest w Polsce Konkurs Chopinowski, obszerny zbiór wypowiedzi i ich gatunkowe, warsztatowe oraz stylistyczne zróżnicowanie tworzy wystarczająco duży materiał poglądowy do refleksji nad polską krytyką chopinowską w roku 2015.
„Smakosfera, podobnie jak styl kompozytorski, jest zawsze wypadkową elementów społecznych i indywidualnych.”
O ulubionych potrawach i smakosferze Chopina oraz jego zamiłowaniu do dobrej kuchni z Wojciechem Bońkowskim rozmawia Anna Kruszyńska.
Chopin: w trybie przypuszczającym [Hyde Park]
![Kategorie: Felietony – Chopin: w trybie przypuszczającym [Hyde Park]](https://meakultura.pl/wp-content/uploads/2022/07/1456231272.jpg)
Fryderyk Chopin i upajająca słodycz jego muzyki są w naszym życiu czymś tak oczywistym jak następstwo pór roku albo jak to, że Warta przepływa przez Poznań. Ale czy mógłby istnieć świat bez Chopina?
Chopinowski etnocentryzm? Podróże Fryderyka Chopina
Fryderyka Chopina dobrze opisuje topos homo viator. Znacznie trudniej ująć jego postać w ramy terminu „etnocentryzm”. A jest to termin bardzo ważny, jeśli prześledzimy kwestie recepcji twórczości najważniejszego polskiego kompozytora.
Stephen Heller i jego związki z Fryderykiem Chopinem
Stephen Heller, węgierski kompozytor i pianista, był zafascynowany postacią i twórczością Fryderyka Chopina, dając temu wyraz m.in. w utworze napisanym na śmierć Polaka – Aux Mânes de Fréderic Chopin. Elégie et marche funèbre op. 71 – oraz w cyklu etiud mających za zadanie przygotować do wykonywania jego dzieł – 21 Technische Studien als Vorbereitung zu Werken Fr. Chopins op. 154.
"Praktyka krytyka". Numer 200. MEAKULTURA.pl
W nawiązaniu do Konkursu Polskich Krytyków Muzycznych „KROPKA”, jednego z najważniejszych projektów naszej fundacji oraz do istoty funkcjonowania meakultura.pl, zrodził się pomysł 200. numeru specjalnego, noszącego tytuł Praktyka krytyka.
Z okazji Jubileuszu. Słowo od Redaktor Naczelnej
Z okazji Jubileuszu, Redaktor Naczelna i założycielka pisma – dr Marlena Wieczorek napisała kilka słów od siebie.
Jak Cię słyszą, tak Cię piszą – o polskiej muzyce w prasie zagranicznej w 2015 roku
O jakich polskich twórcach pisała w minionym roku prasa zagraniczna? Jakie wydarzenia związane z polską muzyką przykuły uwagę krytyków muzycznych za granicą? Zachęcamy do lektury kilku anglojęzycznych artykułów, wywiadów i recenzji, które zebrała Iwona Granacka.
Entuzjastki i sklepowe czyli o krytyce. Wywiad z Jackiem Hawrylukiem
Kiedy posłodzić, a kiedy przysolić. Jak przyrządzić recenzję żeby jej nie wysmażyć. I co zrobić żeby odbiorca był wstrząśnięty, lecz nie zmieszany. Wicedyrektor radiowej Dwójki zdradza tajniki krytycznej kuchni.
Szabłowska i Szewczyk monofonicznie. Recenzja książki „Ludzkie gadanie. Życie, rock and roll i inne nałogi"
Ludzkie gadanie… to nie tylko muzyczna pocztówka z życia dziennikarzy z czasów PRL-u, to też konglomerat ludzkich historii, które splatają się ze sobą i przecinają. O poszczególnych bohaterach książki mówi się więcej, mniej, wspomina mimochodem, dopowiada przy okazji, wiąże się daną postać z inną, na fali jednego wspomnienia rodzi się inne, a w jego tle jeszcze kolejne…
Krytyka poniżej krytyki
Nie od dziś mówi się, że do krytyki muzycznej należy podchodzić z rezerwą. Krytycy towarzyszą nam od przeszło dwustu lat, a ich recenzje potrafiły zarówno dodawać skrzydeł, jak przyczyniać się do głębokiej depresji. Co ciekawe, to właśnie akty negatywnej krytyki najsilniej zapisały się w powszechnej pamięci… Czyżby to była dewiza przyświecająca współczesnemu duetowi krytyków?
Rodzina Berlinów na dalekiej Północy – o życiu muzycznym w XVIII-wiecznym Trondheim
Dla wielu melomanów historię muzyki norweskiej otwiera zapewne twórczość Edvarda Griega. To, co działo się do połowy XIX wieku w niezbadanej ojczyźnie wikingów, stanowi niejednokrotnie jedynie krótki, poboczny wątek w bogatej historii muzyki europejskiej. Co prawda, Norwedzy nie mieli swoich „Bachów”, jednak i u nich znalazła się mała „rodzinna dynastia”, której członkowie zdominowali działalność muzyczną w XVIII-wiecznym Trondheim.
Nieznana rodzina sławnego skrzypka
Wielkie talenty zwykle nie rodzą się w próżni. Tak było i w przypadku Henryka Wieniawskiego, którego geniusz mógł w pełni rozkwitnąć tylko w domu o muzycznych tradycjach. Wśród krewnych i potomków „polskiego Paganiniego” odnajdziemy wielu uzdolnionych, dziś trochę zapomnianych artystów, którym warto poświęcić nieco uwagi.
Małe piosenki na fortepian i taśmę. Najnowsza płyta Domowych Melodii
Kiedy wiele miesięcy temu usłyszeliśmy o zespole nagrywającym swoje piosenki w króliczych uszach, w lo-fi i w całkiem dobrym humorze – piosenki, które w dodatku nie tak łatwo kupić – okazało się, że społeczeństwo bardzo potrzebuje takich nietypowych, warsztatowych, „znormalniałych” muzycznych rozwiązań. Najnowsze dokonania Domowych Melodii możemy podziwiać na dwupłytowym albumie 3.
Kto nam wychował kompozytorów?
Kim byłby Johann Sebastian Bach, gdyby nie zajmował się muzyką? Może zostałby piekarzem i wówczas spędzałby całe dnie na wałkowaniu ciasta, a nie na wałkowaniu dzieł Johanna Adama Reinkena czy Vincenta Lübecka?
Domowo, rodzinnie. Numer specjalny
Nie od dziś wiadomo, że z rodziną najlepiej wychodzi się na zdjęciu. Co jednak mieli powiedzieć Bach czy Mozart, żyjący w czasach, gdy fotografii nie było? Co mają powiedzieć współcześni kompozytorzy w dobie zdjęć cyfrowych, kiedy to czasami spośród piętnastu podobnych ujęć trudno wybrać jedno korzystne? A tu w dodatku trzeba wybrać to korzystne dla całej rodziny?
"Toccata C-dur" po włosku
Właśnie ukazał się przekład opowiadania Antoniego Libery Toccata C-dur na język włoski pod tytułem La toccata in do maggiore. Jest to kolejny międzynarodowy sukces pisarza, którego słynną Madame przetłumaczono na dwadzieścia języków.
„Muzyka jak z powieści” – numer specjalny
Przed Państwem prawdziwie „epicki” numer specjalny MEAKULTURY: „Muzyka jak z powieści”, w którym z zapamiętaniem śledzimy muzyczne wątki w literaturze pięknej. Zapewne każdy z nas pamięta powieść, opowiadanie lub nowelę, których tematyka lub zupełnie poboczne wątki poświęcone były muzyce. Nikomu bowiem większej radości nie sprawia odkrywanie muzycznych motywów w literaturze, niż nam – melomanom, muzykologom, muzykom.
Kompozytor słów. Tomasz Mann i muzyka.
W młodości marzył o karierze dyrygenta i grał zawzięcie na skrzypcach. Na gramofony i płyty potrafił przeznaczyć w jeden dzień roczną pensję. Przyjaźnił się z najwybitniejszymi kompozytorami swoich czasów. I został pisarzem.
